პოლიტიკა
/
20.02.2026
ჩაგოსის კუნძულების შეთანხმება: ვაშინგტონი მხარდაჭერას ჯერ იძლევა, მერე უარყოფს – და ციკლი მეორდება
აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა არაერთხელ შეცვალა თავისი პოზიცია დიდი ბრიტანეთის მიერ ჩაგოსის კუნძულების მავრიკისთვის გადაცემის შეთანხმებასთან დაკავშირებით. მიუხედავად იმისა, რომ თავდაპირველად მან გარიგებას მხარი დაუჭირა, შემდეგ საჯაროდ გააკრიტიკა, ხოლო მოგვიანებით კვლავ აღნიშნა მისი მნიშვნელობა. ეს ქმნის გაურკვევლობას ამ სტრატეგიულ გეოპოლიტიკურ შეთანხმებასთან დაკავშირებით, რომელიც დიეგო გარსიის სამხედრო ბაზის გრძელვადიან შენარჩუნებას გულისხმობს.
ვაშინგტონი შეთანხმებას მხარს ჯერ უჭერს, შემდეგ უარყოფს – და ეს ციკლი მეორდება. როგორც კი კიარ სტარმერმა იფიქრა, რომ „წყალში დაბრუნება“ უსაფრთხო იყო, დონალდ ტრამპმა კვლავ შეუტია ბრიტანეთის გარიგებას, რომლის მიხედვითაც ჩაგოსის კუნძულები მავრიკის გადაეცემა.
შეთანხმების პირობების თანახმად, გაერთიანებული სამეფო ჩაგოსის არქიპელაგზე კონტროლს დათმობს, თუმცა 99-წლიანი იჯარით გადაიხდის ხარჯებს უდიდეს კუნძულ დიეგო გარსიაზე აშშ-ბრიტანეთის ერთობლივი სამხედრო ბაზის კონტროლის შესანარჩუნებლად. აშშ-ის პრეზიდენტი შეთანხმების მხარდაჭერასთან დაკავშირებით „ჰოკეი კოკეის“ თამაშობდა, გასული წლის განმავლობაში არაერთხელ იძლეოდა და შემდეგ უარყოფდა თავის მხარდაჭერას. მოდით, გადავხედოთ ვაშინგტონის მერყევ პოზიციას:
2025 წლის თებერვალში სტარმერი აშშ-ს ეწვია, რაც ტრანსატლანტიკური დიპლომატიისთვის მაღალი ფსონების ვიზიტი იყო. ე.წ. განსაკუთრებული ურთიერთობა ვიზიტის დასრულების შემდეგ ხელუხლებელი დარჩა, ბევრი კომენტატორი კი ამ ვიზიტს სტარმერისთვის წარმატებულად მიიჩნევდა. კითხვა-პასუხის სესიაზე ტრამპს ჩაგოსის შეთანხმებაზე ჰკითხეს და მან უპასუხა: „ძალიან მალე გვექნება ამაზე დისკუსიები და მე მაქვს შეგრძნება, რომ ყველაფერი ძალიან კარგად დასრულდება.“ მან დაამატა: „ისინი საუბრობენ ძალიან გრძელვადიან, ძლიერ იჯარაზე, დაახლოებით 140 წელზე. ეს ხანგრძლივი დროა და ვფიქრობ, ჩვენ მიდრეკილნი ვიქნებით, თქვენს ქვეყანასთან ერთად ვიმოქმედოთ.“
ტრამპმა მხარი დაუჭირა გაერთიანებული სამეფოს მიერ ჩაგოსის კუნძულების მავრიკისთვის გადაცემას, რამაც გზა გაუხსნა დიდ ბრიტანეთს, დაეთმო სუვერენიტეტი თავის უკანასკნელ აფრიკულ კოლონიაზე. პრემიერ-მინისტრის მაშინდელმა სპიკერმა განაცხადა, რომ შეთანხმება საბოლოო სახეს იძენდა ტრამპისგან „მწვანე შუქის“ მიღების შემდეგ. მან თქვა: „ჩემი გაგებით, აშშ-სთან დისკუსიების შემდეგ, შეთანხმების დასრულება ახლა ჩვენსა და მავრიკის მთავრობას შორის უნდა მოხდეს.“
აშშ-ის სახელმწიფო მდივანმა მარკო რუბიომ, რომელმაც ადრე გამოთქვა შეშფოთება ჩაგოსის შეთანხმებასთან დაკავშირებით ფლორიდის სენატორად მუშაობის დროს, გაავრცელა მკაფიო განცხადება, რომელშიც აშშ-ის სახელით შეთანხმებას სრულ მხარდაჭერას უცხადებდა. განცხადებაში სრულად ნათქვამი იყო: „დღეს, ამერიკის შეერთებულმა შტატებმა მიესალმა ისტორიულ შეთანხმებას გაერთიანებულ სამეფოსა და მავრიკის რესპუბლიკას შორის ბრიტანეთის ინდოეთის ოკეანის ტერიტორიის – კონკრეტულად კი, ჩაგოსის არქიპელაგის – მომავლის შესახებ. ჩვენ ვულოცავთ როგორც გაერთიანებულ სამეფოს, ისე მავრიკის მათ ლიდერობას, ხედვასა და ერთგულებას, რათა დიეგო გარსია სრულად ფუნქციონირებადი დარჩეს ამ შეთანხმების მთელი მოქმედების განმავლობაში. ჩვენ მოუთმენლად ველით მჭიდრო თანამშრომლობას ორივე მთავრობასთან რეგიონული მშვიდობისა და სტაბილურობის მხარდასაჭერად ჩვენი თანამშრომლობის გასაძლიერებლად. უწყებათაშორისი ყოვლისმომცველი განხილვის შემდეგ, ტრამპის ადმინისტრაციამ დაადგინა, რომ ეს შეთანხმება უზრუნველყოფს დიეგო გარსიაზე აშშ-ბრიტანეთის ერთობლივი სამხედრო ობიექტის გრძელვადიან, სტაბილურ და ეფექტურ ფუნქციონირებას. ეს არის კრიტიკული აქტივი რეგიონული და გლობალური უსაფრთხოებისთვის. პრეზიდენტმა ტრამპმა ამ მონუმენტური მიღწევის მიმართ მხარდაჭერა გამოხატა პრემიერ-მინისტრ სტარმერთან თეთრ სახლში შეხვედრისას. ეს ეტაპი ასახავს აშშ-ბრიტანეთის ურთიერთობების მუდმივ ძალას – ურთიერთობას, რომელიც, როგორც 8 მაისს გამოცხადებულმა აშშ-ბრიტანეთის სავაჭრო გარიგებამ აჩვენა, სცილდება თავდაცვას და მოიცავს ეკონომიკურ ზრდას, ინოვაციებსა და საერთო გლობალურ ლიდერობას. მიუხედავად იმისა, რომ ამერიკის შეერთებული შტატები არ არის ამ შეთანხმების მხარე, ჩვენ კვლავ ვართ პასუხისმგებელი დიეგო გარსიაზე აშშ-ის საზღვაო მხარდაჭერის ობიექტის ექსპლუატაციაზე, რომელიც კვლავ სასიცოცხლო როლს თამაშობს წინასწარ განლაგებული ოპერაციული ძალების მხარდაჭერაში და რეგიონში უსაფრთხოების ხელშეწყობაში. ამერიკის შეერთებული შტატები აფასებს თავის პარტნიორობას როგორც გაერთიანებულ სამეფოსთან, ისე მავრიკისთან, და ჩვენ მზად ვართ გავაგრძელოთ ჩვენი თანამშრომლობა ინდოეთის ოკეანეში და მის ფარგლებს გარეთ მშვიდობის, უსაფრთხოებისა და კეთილდღეობის ხელშეწყობისთვის.“
როდესაც გრენლანდიასთან დაკავშირებით ტრამპის განცხადებებზე დაძაბულობა გაიზარდა – და ევროპულმა ქვეყნებმა, მათ შორის დიდმა ბრიტანეთმა, დანიის ტერიტორიის სუვერენიტეტთან დაკავშირებით მკაცრი პოზიცია დაიკავეს – ტრამპმა სპეციალური ურთიერთობები შეარყია ჩაგოსის შეთანხმების პირველი საჯარო კრიტიკით. მან Truth Social პლატფორმაზე დაწერა: „შემზარავია, რომ ჩვენი „ბრწყინვალე“ ნატოს მოკავშირე, გაერთიანებული სამეფო, ამჟამად გეგმავს დიეგო გარსიას კუნძულის, სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანი აშშ-ის სამხედრო ბაზის ადგილმდებარეობის, მავრიკისთვის გადაცემას, და ამას აკეთებს ყოველგვარი მიზეზის გარეშე. ეჭვგარეშეა, რომ ჩინეთმა და რუსეთმა შეამჩნიეს სრული სისუსტის ეს აქტი. ესენი არიან საერთაშორისო ძალები, რომლებიც მხოლოდ ძალას აღიარებენ, რის გამოც ამერიკის შეერთებული შტატები, ჩემი ხელმძღვანელობით, ახლა, მხოლოდ ერთი წლის შემდეგ, ისეთი პატივისცემით სარგებლობს, როგორც არასდროს. გაერთიანებული სამეფოს მიერ უკიდურესად მნიშვნელოვანი მიწის გადაცემა დიდი სისულელის აქტია და ეროვნული უსაფრთხოების მრავალი მიზეზიდან კიდევ ერთია, თუ რატომ უნდა იქნეს შეძენილი გრენლანდია. დანიამ და მისმა ევროპელმა მოკავშირეებმა უნდა მოიქცნენ სწორად. მადლობა ამ საკითხისთვის ყურადღების მიქცევისთვის. პრეზიდენტი დონალდ ჯ. ტრამპი.“
ცნობილი გახდა, რომ ტრამპმა და სტარმერმა სატელეფონო საუბარი გამართეს, და დაუნინგ სტრიტმა განაცხადა, რომ ორმა ლიდერმა „შეთანხმდნენ შეთანხმების მნიშვნელობაზე“ ბაზის უსაფრთხოების უზრუნველსაყოფად. სპიკერმა თქვა, რომ ისინი შეთანხმდნენ
#აშშ
#დონალდ ტრამპი
#დიდი ბრიტანეთი
#ნატო
#კიარ სტარმერი
#გეოპოლიტიკა
#ჩაგოსის კუნძულები
#მავრიკი
#დიეგო გარსია
წყარო: www.theguardian.com
გაზიარება