ჩადმა სუდანთან საზღვარი ჩაკეტა იმ მოტივით, რომ არ სურს კონფლიქტის გავრცელება. თუმცა, ექსპერტები მას RSF-ისთვის, ერთ-ერთი მეომარი ფრაქციისთვის, იარაღის მიწოდებაში ადანაშაულებენ. სუდანში ომი ჩადს უახლოვდება: შაბათ-კვირას, სუდანის არმია და მისი მოკავშირეები უშუალოდ საზღვარზე ებრძოდნენ სწრაფი მხარდაჭერის ძალების (RSF) მილიციას. საინფორმაციო სააგენტოების ცნობით, შაბათს, ჩადის სასაზღვრო ქალაქ ტინეს მახლობლად რამდენიმე ჩადელი ჯარისკაცი და მშვიდობიანი მოქალაქე დაიღუპა. ორშაბათს, ჩადის მთავრობამ მიიღო ზომები და ჩაკეტა სუდანთან 1300-კილომეტრიანი (807 მილი) საზღვარი. ჩადის კომუნიკაციების მინისტრმა, გასიმ შერიფმა განაცხადა, რომ სუდანში მეომარი ფრაქციები არაერთხელ არღვევდნენ საზღვარს და მისი ჩაკეტვის მიზანი იყო ჩადში „კონფლიქტის გავრცელების ნებისმიერი რისკის“ თავიდან აცილება. დეკემბრიდან მოყოლებული, ჩადის ტერიტორიაზე რამდენჯერმე მოხდა შეტაკებები. იანვრის შუა რიცხვებში, RSF-ის მებრძოლებმა კონკურენტი მილიციები ჩადში შეავიწროვეს და იქ არმიის პოზიციას დაესხნენ თავს, რის შედეგადაც შვიდი ჯარისკაცი დაიღუპა. როჯერ ალადუმმა, რომელიც ჰუმანიტარულ ორგანიზაციაში მუშაობს ჩადის სასაზღვრო ქალაქ ადრეში, მიესალმა ამ ნაბიჯს. „ეს კარგი გადაწყვეტილებაა, რომ ჩადმა სუდანთან საზღვარი ჩაკეტა. ეს ტერიტორია დეკემბრიდან მოყოლებული ძალიან სახიფათოა“, – განუცხადა მან DW-ს. „ყოველდღე, სუდანიდან შეიარაღებული პირები თავს ესხმიან და კლავენ ადამიანებს შეფერხების გარეშე, ზოგჯერ სამხედროებსაც კი. ჩვენ, ჰუმანიტარული მუშაკებიც კი, არ ვართ უსაფრთხოდ“. სუდანში, სადაც სამოქალაქო ომი ათწლეულების განმავლობაში მიმდინარეობს, რეგულარული არმია RSF-თან ძალაუფლებისთვის იბრძვის 2023 წლის აპრილიდან. სიტუაცია გაამწვავეს უცხოურმა ძალებმა, რომლებიც აფინანსებენ კონფლიქტს, კერძოდ, საუდის არაბეთი არმიის მხარეს და არაბთა გაერთიანებული საამიროები (UAE) RSF-ის მხარეს. ომის დაწყებიდან მოყოლებული, ჩადმა უკვე მიიღო 1 მილიონზე მეტი ლტოლვილი. ანდრეა ბერენდსმა, ეთნოლოგმა, რომელიც ლაიფციგის უნივერსიტეტის სოციალური და კულტურული ანთროპოლოგიის ინსტიტუტს ხელმძღვანელობს, DW-ს განუცხადა, რომ კონფლიქტი რთულდებოდა კოლონიური ეპოქიდან მომდინარე ხელოვნური დაყოფით, რაც ნიშნავდა, რომ საზღვრის ორივე მხარეს იყვნენ ადამიანები, რომლებიც ერთ ეთნიკურ ჯგუფს მიეკუთვნებოდნენ. ზაგავები, მისი თქმით, ძალიან განსხვავებულ როლებს ასრულებდნენ ჩადსა და სუდანში, მაგალითად. „ჩადში ისინი არიან მათ შორის, ვისაც მთავრობა უკიდურესად ემხრობა“, – განმარტა მან და დასძინა, რომ ზოგიერთი მათგანი გამდიდრდა მოსახლეობის ხარჯზე და სარგებლობდა ფართო დაუსჯელობით. „სუდანში მცხოვრები ზაგავები კი, მეორე მხრივ, სუდანის არმიასთან გაერთიანდნენ და RSF-ის წინააღმდეგ იბრძვიან“. მისი თქმით, ზაგავების სხვადასხვა ფრაქციები ერთმანეთს დაუპირისპირდნენ ტინეს მახლობლად საზღვარზე და კონფლიქტის გავრცელების მაღალი რისკი არსებობდა. ჩადს ადანაშაულებენ არაბთა გაერთიანებული საამიროებიდან სუდანში RSF-ისთვის იარაღის მიწოდებაში. მიუხედავად იმისა, რომ მთავრობა უარყოფს ბრალდებებს, ჩარლზ ბუესელმა საერთაშორისო კრიზისის ჯგუფიდან (არაკომერციული ორგანიზაცია, რომელიც კონფლიქტების მოგვარებას უჭერს მხარს) DW-ს განუცხადა, რომ 2023 წლიდან ჩადმა „არაბთა გაერთიანებულ საამიროებთან რამდენიმე საკმაოდ მნიშვნელოვანი თანამშრომლობის ხელშეკრულება“ გააფორმა, რაც „RSF-ის უდიდესი საერთაშორისო სპონსორია“. ამავე დროს, მან დასძინა, რომ ჩადმა თავისი ტერიტორია არაბთა გაერთიანებულ საამიროებს დაუთმო, რათა მას შეეძლო RSF-ისთვის მასალების, „კერძოდ, იარაღის“ მიწოდება. საინფორმაციო სააგენტო Reuters-ის ცნობით, 2023 წელს ომის დაწყების შემდეგ, არაბთა გაერთიანებული საამიროებიდან ათობით სატვირთო თვითმფრინავი ჩადის ქალაქ ამდჯარასის აეროპორტში ჩაფრინდა, რომელიც სუდანის საზღვართან ახლოს მდებარეობს. ბუესელის თქმით, ჩადიდან RSF-ისთვის იარაღის მიწოდება წელს შემცირდა. RSF-ის მებრძოლების მიერ საზღვრის ხშირი დარღვევებთან ერთად, ეს შეიძლება მიუთითებდეს იმაზე, რომ ჩადის პრეზიდენტი მაჰამატ დები ზაგავას ჯგუფის ზეწოლას ემორჩილება, რომელიც გავლენიან როლს ასრულებს არმიაში და ცდილობს შეცვალოს ჩადის როლი, თქვა მან. ბუესელმა განმარტა, რომ ზაგავების ზოგიერთი ჩადელი გენერალი, სავარაუდოდ, მხარს უჭერდა ზაგავების ჯგუფებს დარფურში, RSF-ის წინააღმდეგ ბრძოლის ფარგლებში. მისი თქმით, პრეზიდენტი დები გენერლებს ამის ნებას რთავდა, „შესაძლოა, მათი რისხვის დასამშვიდებლად და საკუთარი დღის წესრიგის განსახორციელებლად სივრცის მისაცემად“. ამით აიხსნება ჩადელ ჯარისკაცებზე ბოლო თავდასხმები, დასძინა მან. დებისთვის ბევრი რამ არის სასწორზე. ჩადი არაბთა გაერთიანებული საამიროებიდან მასიურ მხარდაჭერას იღებს – 2023 წელს შეთანხმებული იქნა სესხები, რომელთა საერთო ღირებულება 1.5 მილიარდი აშშ დოლარი (1.3 მილიარდი ევრო) იყო. არაბთა გაერთიანებულ საამიროებთან გაწყვეტის შემთხვევაში, დაკარგული სახსრების კომპენსაციისთვის ძლიერი ფინანსური პარტნიორი იქნება საჭირო. ეს შეიძლება იყოს საუდის არაბეთი, რომელიც სულ უფრო მეტად ხდება არაბთა გაერთიანებული საამიროების მეტოქე აფრიკის რქის რეგიონში? ბუესელმა განაცხადა, რომ იანვარში ჩადის ისლამური საქმეების უმაღლესმა საბჭომ საუდის არაბეთთან შეთანხმება გააფორმა. აქედან ჯერ არ არის შესაძლებელი რაიმე მკაფიო დასკვნის გამოტანა. მაგრამ საერთაშორისო სამაშველო კომიტეტისთვის (IRC), სუდანსა და ჩადს შორის საზღვრის ჩაკეტვა „უკიდურესად შემაშფოთებელია სუდანელი ოჯახებისთვის, რომლებიც წარმოუდგენელ ძალადობას გაურბიან და უსაფრთხოებას ეძებენ“. ზელეკე ბაჩამ, IRC-ის სუდანის დასავლეთის დირექტორმა, განაცხადა, რომ „ბევრისთვის ჩადში გადასვლა სიცოცხლის გადარჩენის საშუალება იყო, და ახლა, როცა წვდომა შეზღუდულია, ადამიანებს საშიშ პირობებში ჩარჩენის რისკი ემუქრებათ“.