ბულგარეთის საქმე, რომელმაც ქვეყანა შეძრა: ექვსი დაღუპული, შეთქმულების თეორიები და ინსტიტუციური უნდობლობა

ბულგარეთში ეჭვმიტანილი მკვლელობა-თვითმკვლელობის საქმემ, რომელშიც ექვსი მსხვერპლი ფიგურირებს, შეთქმულების თეორიებისა და სპეკულაციების ტალღა გამოიწვია, რაც სახელმწიფო ინსტიტუტებისადმი ენდემურ უნდობლობასა და მზარდ პოლიტიკურ დაძაბულობას ასახავს. ექვსი ცხედარი, მთის ერთი დამწვარი ქოხი და მრავალი უპასუხო კითხვა. უკვე ორ კვირაზე მეტია, ბულგარეთში საინფორმაციო ციკლს ის სისხლის სამართლის საქმე დომინირებს, რომელსაც ხელისუფლება „ქვეყნის ისტორიაში უპრეცედენტოს“ უწოდებს. 2 თებერვალს, პეტროჰანის უღელტეხილთან, სერბეთის საზღვართან ახლოს, დასავლეთ ბულგარეთში, ნაწილობრივ დამწვარ ქოხთან სამი მამაკაცის ცხედარი იპოვეს. ქოხის მფლობელი, ივაილო კალუშევი, 22 წლის მამაკაცთან და 15 წლის მოზარდთან ერთად, უგზო-უკვლოდ იყო დაკარგული. ყველა მათგანი ქოხში ცხოვრობდა და ბულგარული არასამთავრობო ორგანიზაციის „დაცული ტერიტორიების კონტროლის ეროვნული სააგენტოს“ (NACPT) წევრი იყო. აღმოჩენის შესახებ ინფორმაციის გავრცელებისთანავე, მოქმედმა გენერალურმა პროკურორმა ბორისლავ სარაფოვმა მედიასთან ისაუბრა და არასამთავრობო ორგანიზაციის საქმიანობა „უწმინდურად“ შეაფასა. როდესაც ჟურნალისტმა ივარაუდა, რომ სარაფოვის ნათქვამი „პედოფილიაში ჩართულ სექტანტურ ქსელს“ ჰგავდა, გენერალურმა პროკურორმა უპასუხა: „სწორად გაიგეთ“. „ცხოვრება ზოგჯერ უფრო შთამბეჭდავ გარემოებებს გვთავაზობს, ვიდრე სერიალ „ტვინ პიქსშია““, – განაცხადა მან. ამ შენიშვნებმა, რომელთაგან არცერთი არ იყო დაუყოვნებლივ გამყარებული მტკიცებულებებით, არასამთავრობო ორგანიზაციის შესახებ სპეკულაციების „პანდორას ყუთი“ გახსნა, გაჩნდა ვარაუდები, რომ ის იყო გასამხედროებული დაჯგუფება ან თუნდაც ბუდისტური კულტი. ექვსი დღის შემდეგ, 8 თებერვალს, ეს სპეკულაციები გაძლიერდა, როდესაც სამი უგზო-უკვლოდ დაკარგული ადამიანი მკვდარი იპოვეს ქემპერში, ოკოლჩიცას მწვერვალზე, პირველი დანაშაულის ადგილიდან დაახლოებით 80 კმ-ის (50 მილის) დაშორებით. გამომძიებლების მთავარი ვარაუდი იყო, რომ საქმე ეხებოდა ოთხ თვითმკვლელობასა და ორ მკვლელობას. სპეკულაციების უმეტესობა NACPT-ის ხელმძღვანელ ივაილო კალუშევზეა კონცენტრირებული. კალუშევი იყო სპელეოლოგი და რეინჯერი, რომელიც მუშაობდა როგორც ბულგარეთში, ასევე მექსიკაში. დადასტურებულია, რომ ის და ორგანიზაციის წევრები დასავლეთ ბულგარეთის მთებში პატრულირებდნენ, რათა აკონტროლებდნენ ბრაკონიერობას, უკანონო ტყის ჭრას და ადამიანებით ვაჭრობის პოტენციურ შემთხვევებს. ბულგარეთის კრიმინალური პოლიციის უფროსმა დაადასტურა, რომ ხელისუფლება წარსულში თანამშრომლობდა კალუშევთან და მის ჯგუფთან. მიუხედავად იმისა, რომ კალუშევი და ჯგუფის სხვა წევრები ლეგალურად ფლობდნენ მრავალ იარაღს, ხელისუფლებამ უარყო ბრალდებები, რომ NACPT გასამხედროებულ ორგანიზაციად ფუნქციონირებდა. კალუშევი, რომელიც ბუდისტი იყო, მშობლების თანხმობით ბავშვებს ქოხშიც იღებდა, სადაც ისინი სპელეოლოგიაში, კომუნალურ ცხოვრებასა და სულიერ პრაქტიკებში იღებდნენ ინსტრუქციებს. მრავალ შემთხვევაში, ბავშვებმა შეწყვიტეს სკოლაში რეგულარულად სიარული და ქოხში ცხოვრება დაიწყეს. კალუშევის გარდაცვალების შემდეგ, მამაკაცმა, რომელიც არასრულწლოვნობისას მისგან ინსტრუქციებს იღებდა, გამომძიებელ მედია Bird-თან ინტერვიუში საჯაროდ განაცხადა, რომ ბიჭობისას კალუშევისგან სექსუალურ ძალადობას განიცდიდა და ამის შესახებ ხელისუფლებას 2022 წელს აცნობა. მის დედა, თავის მხრივ, მას ტყუილში ადანაშაულებს. YouTube არხ Dneven red-ისთვის მიცემულ ინტერვიუში ის აღიარებს, რომ კალუშევს, რომელსაც ის „სულიერ ლიდერად“ მიიჩნევდა, დიდი ოდენობით თანხა გადაუხადა. არასამთავრობო ორგანიზაციის შესახებ შესაბამის ორგანოებს ბოლო ოთხი წლის განმავლობაში რამდენჯერმე შეატყობინეს. ამ ცნობებიდან სულ მცირე ერთში შედიოდა ბრალდებები, რომ კალუშევმა სექსუალური აქტები ან „სიძვის აქტები“ ჩაიდინა. ამ შეტყობინებების შედეგად არაფერი მომხდარა და არ განხორციელებულა დეტალური გამოძიება. თუმცა, კალუშევთან დაახლოებული პირების საჯარო ინფორმაციის თანახმად, მოგვიანებით მას ინფორმაცია გაჟონა ამ შეტყობინებების შესახებ, რამაც შეშფოთება გამოიწვია ხელისუფლების შიგნით შესაძლო წყაროს არსებობის თაობაზე. პირველ დანაშაულის ადგილზე ნაპოვნი ვაზნების რაოდენობის შესახებ წინააღმდეგობრივმა განცხადებებმა, ქოხიდან საჯაროდ გამოქვეყნებულ CCTV კადრებთან ერთად, სადაც ჯგუფი 1 თებერვალს ემშვიდობება ერთმანეთს, კიდევ უფრო გააძლიერა შეთქმულების თეორიები მკვლელობებში ნარკოტიკების ტრეფიკინგის ქსელების და თუნდაც სახელმწიფო ხელისუფლების მონაწილეობის შესახებ. ამ პრეტენზიებიდან არცერთი არ არის გამყარებული ოფიციალური მტკიცებულებებით. ამ საქმემ გამოკვეთა ბულგარეთის საზოგადოების ღრმა უნდობლობა სახელმწიფო პროკურატურისა და პოლიციის მიმართ. მოქმედი გენერალური პროკურორი სარაფოვი, მაგალითად, ბულგარეთში ღრმად არაპოპულარულია. Alpha Research-ის გამოკითხვის თანახმად, დეკემბერში მისი მოწონების რეიტინგი მხოლოდ 4% იყო. ამავდროულად, პოლიტიკური პარტიები ტრაგედიას ინსტრუმენტალიზებენ, რადგან ქვეყანა ბოლო ხუთ წელიწადში მერვე ვადამდელი არჩევნებისთვის ემზადება. არჩევნები აპრილშია მოსალოდნელი. ყველა ამ ბრალდებისა და კონტრ-ბრალდების ფონზე, ხელისუფლებაში მყოფმა პარტიებმა გამოიყენეს ეს საქმე და ბრალდებები ოპოზიციური ალიანსის PP-DB-ის თავდასხმისთვის, აღნიშნეს რა, რომ მათი მთავრობაში ყოფნის პერიოდში გარემოს დაცვის სამინისტრომ კალუშევის ორგანიზაციასთან არასავალდებულო მემორანდუმი გააფორმა. „ინსტიტუციური თვალსაზრისით, ეს არის სიმბოლო იმისა, თუ როგორ შეიძლება ასეთი საქმეები გამოყენებულ იქნას სხვა მიზნებისთვის, გარდა სისხლის სამართლის საქმის წარმოებისა, მათ შორის პოლიტიკური ოპონენტების დენონსირებისთვის.“