პოლიტიკა, ადამიანის უფლებები, საზოგადოება
/
20.02.2026
აზერბაიჯანის რეჟიმი: პირადი ცხოვრების გამოყენება დისიდენტების გასაჩუმებლად
მიუნხენის უსაფრთხოების კონფერენციაზე აზერბაიჯანის პირველი ლედის, მეჰრიბან ალიევას მიერ მთავრობის კრიტიკოსის საჯარო შეურაცხყოფა ხაზს უსვამს ალიევის რეჟიმის ფართო სტრატეგიას, რომელიც იყენებს ინტიმურ კადრებსა და პირად თავდასხმებს, განსაკუთრებით ქალების წინააღმდეგ, ჟურნალისტებისა და სამოქალაქო საზოგადოების ჩასახშობად. ეს ტაქტიკა აზერბაიჯანულ საზოგადოებაში ღირებულებების ნიველირებას იწვევს.
15 თებერვალს აზერბაიჯანის ვიცე-პრეზიდენტმა და პირველმა ლედიმ, მეჰრიბან ალიევამ, სათაურები დაიკავა, როდესაც მიუნხენის უსაფრთხოების კონფერენციაზე მთავრობის კრიტიკოსს პასუხი გასცა. როდესაც ემინ ჰუსეინოვი მიუახლოვდა მას და ქვეყანაში დემოკრატიის მდგომარეობაზე ჰკითხა, ალიევამ უპასუხა: „თქვენ ხართ ის ადამიანი, ვინც ქალის კაბა ჩაიცვა უცხო ქვეყნის საელჩოში დასამალად“. მან ადამიანის უფლებებისა და გამოხატვის თავისუფლების მდგომარეობის შესახებ კითხვა პირად შეურაცხყოფაში გადაიტანა, ჰუსეინოვს დასცინოდა და ამახინჯებდა იმას, თუ როგორ ცდილობდა იგი გადარჩენას 2014 წლის ივლისში სამოქალაქო საზოგადოების წინააღმდეგ მთავრობის რეპრესიების დროს.
აზერბაიჯანული პროსამთავრობო მედია და პრეზიდენტი ილჰამ ალიევი ყველაფერს აკეთებენ ქვეყანაში დემოკრატიის მდგომარეობის გასათეთრებლად და აცხადებენ, რომ ყველა აზერბაიჯანელს უფლებები გარანტირებული აქვს. ალიევი ასევე არაერთხელ აცხადებს, რომ აზერბაიჯანი, როგორც კონსერვატიული ქვეყანა, პატივს სცემს მოხუცებს, ქალებსა და ბავშვებს. თუმცა, როდესაც საქმე მის კრიტიკოსებთან ურთიერთობას ეხება, ეს ღირებულებები გვერდზე იდება და მისი რეჟიმი ადამიანების პირად ცხოვრებას მათ წინააღმდეგ იყენებს, ასევე დასცინის და ამცირებს ქალებს.
წარმოიდგინეთ, რომ სამსახურიდან შინ ბრუნდებით, ტელევიზორს რთავთ დასასვენებლად და მოულოდნელად ხედავთ ინტიმურ ვიდეოს, ოდნავ ბუნდოვანს, რომელშიც ოპოზიციური გაზეთ „აზადლიქის“ რედაქტორი, აზარ აჰმადოვი ფიგურირებს. ან წარმოიდგინეთ, რომ ხსნით გაზეთს და ხედავთ „აზადლიქის“ მთავარი რედაქტორის, განიმატ ზაიდოვის ინტიმურ ფოტოებს. ეს ორივე რეალური მაგალითია იმისა, თუ როგორ იყენებს ალიევის რეჟიმი ინტიმურ კადრებს, ყველაზე ხშირად სექს-ჩანაწერებს, როგორც იარაღს კრიტიკოსების, ჟურნალისტებისა და სამოქალაქო საზოგადოების წევრების გასაჩუმებლად. კადრები არ არის აუცილებელი სამიზნე პირს ასახავდეს — ამის ნაცვლად, რეჟიმი ხშირად უახლოეს ნათესავებს უმიზნებს.
მაგალითად, ცნობილი აზერბაიჯანელი ისტორიკოსი და მთავრობის კრიტიკოსი ჯამილ ჰასანლი იძულებული გახდა განცხადება გაეკეთებინა მას შემდეგ, რაც 2021 წელს მისი ქალიშვილის ინტიმური ვიდეო გავრცელდა. „ჩემი ქალიშვილი 38 წლისაა და მას შეუძლია გადაწყვიტოს, რა გააკეთოს თავის ცხოვრებაში, ის დამოუკიდებელია“. 2013 წელს გამორჩეული საგამოძიებო ჟურნალისტი ხადიჯა ისმაილი ინტიმური ვიდეოთი იყო შანტაჟირებული. შემდეგ კადრები მის ძმის სახლში გაგზავნეს, თითქოსდა შიდა ძალადობის ეპიზოდის წასახალისებლად, რაც პროსამთავრობო მედიას საშუალებას მისცემდა დაეწერა, რომ ისმაილი მოკლეს მისი „ამორალური“ ცხოვრების წესის გამო. მართლაც, კადრების ნახვის შემდეგ, ისმაილის ძმა თავს დაესხა მას და მხოლოდ მათი დედისა და მეგობრის ჩარევით გადარჩა ისმაილი.
თითქმის ათი წლის შემდეგ, 2021 წელს, ფემინისტ აქტივისტებს გულნარა მეჰდიევას, ნარმინ შაჰმარზადას და ვაფა ნაღის, სხვათა შორის, მოწყობილობები გაუტეხეს, რის შემდეგაც მათი პირადი ცხოვრების შესახებ ინფორმაცია გავრცელდა. თუმცა, კიდევ უფრო ცოტა ხნის წინ, ბლოგერმა და მთავრობის კრიტიკოსმა მეჰმან ჰუსეინოვმა, ემინ ჰუსეინოვის ძმამ, რომელიც ამჟამად გადასახლებაში ცხოვრობს, გამოაქვეყნა ამბავი, რომლის მიხედვითაც ალიევის რძალი ესკორტი იყო. მალე, ეს ამბავი სოციალურ მედიაში გავრცელდა — მთავრობამ არ იცოდა, როგორ მოქცეულიყო. ეს უკანასკნელი მაგალითი აჩვენებს, რომ ალიევმა აზერბაიჯანულ საზოგადოებას ასწავლა, რომ ძალაუფლების შესანარჩუნებლად მსგავსი ზომების გამოყენება ახლა მისაღებია, მიუხედავად შედეგისა თუ ფასისა. აზერბაიჯანის საზოგადოება, რომელიც სამ ათწლეულზე მეტია ალიევის მმართველობის ქვეშ იმყოფება, ახლა მას ემსგავსება. და ახლა, სამწუხაროდ, ამ ტაქტიკის შედეგების მოკრეფის დროა.
გამოცდილმა ჟურნალისტმა, აიტანმა, იმუშავა აზერბაიჯანულ, რეგიონულ და საერთაშორისო მედიასთან. ადრე „მეიდან ტვ“-ში მოღვაწეობდა, ახლა კი საქართველოში ცხოვრობს, სადაც საგამოძიებო ჟურნალისტიკაზეა ორიენტირებული და ისეთ თემებს აშუქებს, როგორიცაა მთავრობის ანგარიშვალდებულება და ოჯახში ძალადობა.
#ჟურნალისტიკა
#მიუნხენის კონფერენცია
#ცენზურა
#გამოხატვის თავისუფლება
#რეპრესიები
#აზერბაიჯანი
#სამოქალაქო საზოგადოება
#მეჰრიბან ალიევა
#ილჰამ ალიევი
#ალიევის რეჟიმი
#ქალთა უფლებები
#ინტიმური კადრები
წყარო: oc-media.org
გაზიარება