საერთაშორისო ურთიერთობები
/
24.02.2026
აშშ-მა ლიბანის საელჩოდან არასასიცოცხლო მნიშვნელობის პერსონალი გაიყვანა, ახლო აღმოსავლეთში დაძაბულობა იზრდება
აშშ-ის მთავრობამ, უსაფრთხოების გადაფასების შემდეგ, ლიბანის დედაქალაქ ბეირუთში მდებარე საელჩოდან არასასიცოცხლო მნიშვნელობის პერსონალის გაყვანა ბრძანა. ეს გადაწყვეტილება რეგიონში მზარდი დაძაბულობის ფონზე მიიღეს, რადგან აშშ-ის პრეზიდენტი დონალდ ტრამპი ირანის წინააღმდეგ სამხედრო მოქმედებებით იმუქრება, თუ ის ბირთვულ პროგრამასთან დაკავშირებით შეთანხმებას არ მიაღწევს. ამასთან, აშშ-ის სახელმწიფო მდივანმა მარკო რუბიომ ისრაელში დაგეგმილი ვიზიტი გადადო, მიზეზის გამოუცხადებლად. დაახლოებით 50 თანამშრომელს და
აშშ-ის მთავრობამ, უსაფრთხოების გადაფასების შემდეგ, ლიბანის დედაქალაქ ბეირუთში მდებარე საელჩოდან არასასიცოცხლო მნიშვნელობის ყველა თანამშრომელს წასვლა უბრძანა, – ამის შესახებ BBC-ს სახელმწიფო დეპარტამენტის მაღალჩინოსანმა განუცხადა. ეს გადაწყვეტილება რეგიონში მზარდი დაძაბულობის ფონზე მიიღეს, რადგან აშშ-ის პრეზიდენტი დონალდ ტრამპი ირანის წინააღმდეგ სამხედრო მოქმედებებით იმუქრება, თუ ის ბირთვულ პროგრამასთან დაკავშირებით შეთანხმებას არ მიაღწევს. ირანმა მანამდე დაიფიცა, რომ შურს იძიებდა, თუ აშშ თავს დაესხმოდა, ამერიკული ბაზები და ობიექტები ახლო აღმოსავლეთში შესაძლო სამიზნეებად განიხილება. ამასთან, აშშ-ის სახელმწიფო მდივანმა მარკო რუბიომ ისრაელში დაგეგმილი ვიზიტი გადადო, მიზეზის გამოუცხადებლად.
სახელმწიფო დეპარტამენტის მაღალჩინოსანმა განაცხადა: „ჩვენ მუდმივად ვაფასებთ უსაფრთხოების გარემოს და ჩვენი უახლესი შეფასების საფუძველზე, მიზანშეწონილად მივიჩნიეთ, რომ შევამციროთ ჩვენი წარმომადგენლობა აუცილებელ პერსონალამდე. საელჩო აგრძელებს მუშაობას ძირითადი პერსონალით. ეს არის დროებითი ზომა, რომელიც მიზნად ისახავს ჩვენი თანამშრომლების უსაფრთხოების უზრუნველყოფას, ამასთან, აშშ-ის მოქალაქეების დახმარებისა და ოპერირების უნარის შენარჩუნებას.“
აშშ-ის საელჩოს დაახლოებით 50 თანამშრომელს დაევალა წასვლა, ხოლო ორშაბათს, 32 თანამშრომელი და მათი ოჯახები ბეირუთის აეროპორტიდან გაფრინდნენ, – განუცხადა საინფორმაციო სააგენტო Reuters-ს აეროპორტის ოფიციალურმა პირმა. ნაწილობრივი ევაკუაციის ზუსტი მიზეზი არ სახელდება, მაგრამ ეს მას შემდეგ ხდება, რაც ტრამპმა განაცხადა, რომ „ცუდი რაღაცები“ მოხდებოდა, თუ ირანი ბირთვულ პროგრამასთან დაკავშირებით შეთანხმებას არ მიაღწევდა. ამ რიტორიკამ თეირანიდან შესაძლო შურისძიების შიში გააჩინა, ირანის უზენაესმა ლიდერმა აიათოლა ალი ხამენეიმ სოციალურ მედიაში აშშ-ის ძალების მიმართ მუქარის შემცველი შეტყობინებები გამოაქვეყნა.
ვაშინგტონი, ლიბანში დაფუძნებულ ჯგუფ „ჰეზბოლას“, რომელსაც ირანი უჭერს მხარს, 1983 წელს ბეირუთში აშშ-ის საზღვაო ქვეითთა ყაზარმისა და საელჩოს სასიკვდილო დაბომბვაზე პასუხისმგებლად მიიჩნევს. ტრამპმა ხუთშაბათს განაცხადა, რომ მსოფლიო „შესაძლოა, მომდევნო 10 დღის განმავლობაში“ გაიგებდა, მიიღწეოდა თუ არა შეთანხმება, ან თავს დაესხმოდა თუ არა აშშ ირანს. აშშ და მისი ევროპელი მოკავშირეები ეჭვობენ, რომ ირანი ბირთვული იარაღის შემუშავებისკენ მიემართება, რასაც ირანი ყოველთვის უარყოფდა.
აშშ-ისა და ირანის ოფიციალურმა პირებმა განაცხადეს, რომ გასულ კვირას შვეიცარიაში ორ მხარეს შორის გამართული მოლაპარაკებების შემდეგ პროგრესი იყო. მიუხედავად ამისა, აშშ აგრძელებს ირანთან ახლოს თავისი უზარმაზარი სამხედრო განლაგების გაძლიერებას, რომელიც მოიცავს გამანადგურებლებს, საბრძოლო ხომალდებს და გამანადგურებელ თვითმფრინავებს. მსოფლიოს უდიდესი ხომალდი, USS Gerald R Ford, ასევე რეგიონისკენ მიემართება. BBC Verify-მ მანამდე სატელიტურ სურათებზე იდენტიფიცირება მოახდინა ატომური ავიამზიდი USS Abraham Lincoln-ის, რომელიც ომანის სანაპიროსთან, ირანიდან დაახლოებით 700 კმ-ში (430 მილი) იყო გადაღებული.
აშშ-ის სპეციალურმა წარმომადგენელმა სტივ ვიტკოფმა Fox News-ს კვირას განუცხადა, რომ ტრამპი „ცნობისმოყვარე“ იყო, თუ რატომ არ „დაკაპიტულირდა“ ირანი ჯერ სამხედრო ძალის გაძლიერების ფონზე. პრეზიდენტმა მანამდე განაცხადა, რომ ის განიხილავდა შეზღუდულ დარტყმას ირანზე, რათა ზეწოლა მოეხდინა მის ლიდერებზე შეთანხმებაზე დათანხმების მიზნით. მისი აშკარა 10-დღიანი ვადა ამ კვირის ბოლოს იწურებოდა, მაგრამ გაურკვეველია, ზუსტად რა მოხდებოდა ამის შემდეგ - ან შეეძლო თუ არა მას ადრე დაეწყო თავდასხმა.
გასულ წელს ირანზე აშშ-ისა და ისრაელის სამხედრო დარტყმებამდე ერთი დღით ადრე, თეთრმა სახლმა განაცხადა, რომ ტრამპი „მომდევნო ორი კვირის განმავლობაში“ გადაწყვეტდა, დაესხმოდა თუ არა თავს. თეირანმა ამ დარტყმებს საპასუხოდ გასულ ივნისში ყატარში აშშ-ის სამხედრო ბაზაზე რაკეტების გაშვებით უპასუხა.
ირანის საგარეო საქმეთა მინისტრმა აბას არაღჩიმ კვირას განაცხადა, რომ მას სჯეროდა, რომ დავა ჯერ კიდევ შეიძლებოდა დიპლომატიურად გადაწყვეტილიყო „მოგება-მოგების თამაშის“ საფუძველზე. მან CBS News-ს განუცხადა, რომ მომლაპარაკებლები შეთანხმების ელემენტებზე მუშაობდნენ. ირანის შიგნით, შაბათ-კვირას რამდენიმე უნივერსიტეტში გაიმართა ანტისამთავრობო საპროტესტო აქციები - პირველი ასეთი მასშტაბის მიტინგები იანვრის სასტიკი დარბევის შემდეგ, რასაც ათასობით ადამიანი ემსხვერპლა. ტრამპმა მანამდე გამოხატა მხარდაჭერა მომიტინგეების მიმართ და თებერვლის დასაწყისში განაცხადა, რომ ირანში რეჟიმის ცვლილება „საუკეთესო რამ იქნებოდა, რაც შეიძლება მომხდარიყო“.
ამასობაში, აშშ-ის სახელმწიფო მდივნის რუბიოს დაგეგმილი ვიზიტი ისრაელში გადაიდო, რადგან, სახელმწიფო დეპარტამენტის ოფიციალური პირის თქმით, განრიგი „შეიძლება შეიცვალოს“. გასულ კვირას, ოფიციალურმა პირებმა განაცხადეს, რომ ის შაბათს ისრაელში გაფრინდებოდა პრემიერ-მინისტრ ბენიამინ ნეთანიაჰუსთან შესახვედრად. ისრაელის მედია ამჟამად იუწყება, რომ ვიზიტი მომავალ ორშაბათამდე გადაიდო, მაგრამ სახელმწიფო დეპარტამენტს ეს არ დაუდასტურებია. ოფიციალურმა პირმა განაცხადა, რომ რუბიო „კვლავ გეგმავს ისრაელში გამგზავრებას“, მაგრამ არ უთქვამს, როდის. ნეთანიაჰუმ ორშაბათს განაცხადა, რომ ისრაელი „რთული და გამოწვევებით სავსე დღეების“ წინაშე დგას აშშ-ირანის დაპირისპირების ფონზე. „ჩვენ ყურადღებით ვაკვირდებით მოვლენებს და მზად ვართ ნებისმიერი სცენარისთვის“, - განუცხადა მან ისრაელის პარლამენტს. მან დაამატა, რომ თუ ირანი ისრაელზე თავდასხმას გადაწყვეტდა, ის „ისეთი ძალით უპასუხებდა, რისი წარმოდგენაც კი არ შეუძლიათ“.
#აშშ
#ისრაელი
#ირანი
#ბირთვული პროგრამა
#დიპლომატია
#უსაფრთხოება
#ახლო აღმოსავლეთი
#სამხედრო
#ლიბანი
#ბეირუთი
წყარო: www.bbc.com
გაზიარება