საერთაშორისო ურთიერთობები
/
01.03.2026
აშშ-კუბის დაძაბულობა: ფატალური შეტაკება ზღვაზე, ბლოკადა და რუბიოს მკაცრი პოზიცია
კუბა აშშ-ის ნავთობის იმპორტის ბლოკადის გამო რესურსების მწვავე დეფიციტს განიცდის. სიტუაცია კიდევ უფრო დაიძაბა ზღვაში მომხდარი ფატალური შეტაკების შემდეგ, სადაც კუბის სანაპირო დაცვამ ემიგრანტების კატარღა შეაჩერა, რასაც ოთხი ადამიანის სიცოცხლე შეეწირა. აშშ-ის სახელმწიფო მდივანი მარკო რუბიო კუბაში რეჟიმის ცვლილებას მოითხოვს და ვაშინგტონი ჰავანას ეროვნული უსაფრთხოებისთვის „უჩვეულო და განსაკუთრებულ საფრთხედ“ მიიჩნევს, ტერორიზმის სპონსორების სიაში აყენებს და რუსეთთან და ჩინეთთან თანამშრომლობაში ადანაშაუ
ნავთობის იმპორტზე ბლოკადა კუბას რესურსების გარეშე ტოვებს. აშშ-ის სახელმწიფო მდივან მარკო რუბიოს სურს, კუბის ხელისუფლება დაჩოქებული ნახოს. სიტუაცია კიდევ უფრო დაიძაბა ზღვაში მომხდარი ფატალური შეტაკების შემდეგ.
ოთხშაბათს, გამთენიისას, კუბის ნაპირებს მიუახლოვდა ჩქაროსნული კატარღა, რომელზეც 10 კუბელი ემიგრანტი იმყოფებოდა. სავარაუდოდ, ის ფლორიდიდან იყო გამოსული. კატარღა კუბის სანაპირო დაცვის საპატრულო ხომალდმა გადააჭრა გზა. მოხდა სროლა, რის შედეგადაც ჩქაროსნულ კატარღაში მყოფი ოთხი ადამიანი დაიღუპა, ხოლო დანარჩენი ექვსი დაშავდა.
კუბის მთავრობამ განაცხადა, რომ ემიგრანტები „ტერორისტული მიზნებით ინფილტრაციას“ გეგმავდნენ. მთავრობის ცნობით, მამაკაცებს ეცვათ შენიღბული ფორმა და მათ კატარღაზე აღმოჩნდა ავტომატური შაშხანები, ასაფეთქებელი ნივთიერებები და ბალისტიკური ჟილეტები.
აშშ-ის სახელმწიფო მდივანმა მარკო რუბიომ განაცხადა, რომ შეერთებული შტატები მომხდარ ინციდენტს დამოუკიდებლად გამოიძიებს. მან ხაზგასმით აღნიშნა, რომ ნავის შეჭრა არ ყოფილა აშშ-ის ოფიციალური ოპერაცია და მასში სახელმწიფო პერსონალი არ მონაწილეობდა. რუბიომ ჟურნალისტებს განუცხადა, რომ „ასეთი სროლები ღია ზღვაში უაღრესად უჩვეულოა“, მაგრამ დასძინა, რომ შეერთებული შტატები „მზად არის შესაბამისი რეაგირებისთვის“, როგორც კი ფაქტები დადგინდება.
ეს დაპირისპირება კუბასა და შეერთებულ შტატებს შორის მაღალი დაძაბულობის ფონზე ხდება, რასაც დიდწილად თავად რუბიო უწყობს ხელს. რუბიოს პირადი კავშირი აქვს კარიბის ზღვის ამ ქვეყანასთან, რომელიც ფლორიდის სამხრეთ წვერიდან 150 კილომეტრზე (90 მილი) ნაკლებ მანძილზე მდებარეობს. სახელმწიფო მდივანი კუბელი ემიგრანტების შვილია და როდესაც ის მშობლების სამშობლოსთვის სასურველ პოლიტიკურ მომავალზე საუბრობს, სიტყვებს არ არჩევს.
„ვფიქრობ, ჩვენ გვსურს იქ რეჟიმის შეცვლა,“ - განაცხადა მან იანვარში აშშ-ის სენატის საგარეო ურთიერთობათა კომიტეტის სხდომაზე. „ეს არ ნიშნავს, რომ ჩვენ შევცვლით მას“, - თქვა რუბიომ. თუმცა, მან დაამატა, რომ „დიდი სარგებელი ექნებოდა შეერთებულ შტატებს, თუ კუბა აღარ იქნებოდა ავტოკრატიული რეჟიმის მიერ მართული.“
რუბიო ითვლება აშშ-ის ამჟამინდელი პოლიტიკის მამოძრავებელ ძალად ლათინურ ამერიკაში, მათ შორის ვენესუელის პრეზიდენტ ნიკოლას მადუროს დაკავების მოთხოვნის უკან, რომელიც აშშ-ის ძალებმა იანვარში შეიპყრეს. აშშ-ის სამხედრო მოქმედებებმა ვენესუელაში სერიოზული შედეგები მოუტანა კუბას, რადგან შეწყვიტა სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანი ნავთობის იმპორტი კარაკასიდან. ვაშინგტონი ასევე დაემუქრა სადამსჯელო ტარიფების დაწესებით ნებისმიერ მესამე ქვეყანას, რომელიც კარიბის ზღვის კუნძულს ნავთობით მოამარაგებს.
შეერთებული შტატები დიდ ძალისხმევას დებს კუბის მთავრობის დასასუსტებლად. რამდენიმესაათიანი ელექტროენერგიის გათიშვები კუბაში ყოველდღიური ცხოვრების ნაწილი გახდა. მთავრობას მოუწია სასკოლო და სამუშაო საათების შეკვეცა, ხოლო ბევრგან ავტობუსები და მატარებლები არ დადიან. გაერომ გააფრთხილა კუნძულზე „ჰუმანიტარული კოლაფსის“ შესახებ, რადგან საწვავისა და ენერგიის მწვავე დეფიციტი შეუძლებელს ხდის საკვები პროდუქტების გაციებას, მედიკამენტების მიწოდებას და წყლის ტუმბოების მუშაობას.
რუბიომ ახლა გამოაცხადა კუბის კერძო სექტორისთვის ნავთობის ექსპორტზე შეზღუდვების მინიმალური შემსუბუქება. ამავდროულად, მან ხაზგასმით აღნიშნა, რომ ლიცენზიები დაუყოვნებლივ გაუქმდება, თუ საწვავი მთავრობის ან სამხედროების საჭიროებებისთვის იქნება გადამისამართებული.
შეერთებული შტატები კუბას ეროვნული უსაფრთხოებისა და საგარეო პოლიტიკისთვის „უჩვეულო და განსაკუთრებულ საფრთხედ“ მიიჩნევს. იანვრის ბოლოს, ტრამპმა ამასთან დაკავშირებით ეროვნული საგანგებო მდგომარეობაც კი გამოაცხადა. თავის დეკლარაციაში მან კუბის მთავრობა, სხვა საკითხებთან ერთად, აშშ-ის მიმართ მტრულად განწყობილი სახელმწიფოებისა და აქტორების მხარდაჭერასა და მათთვის ბაზის მიწოდებაში დაადანაშაულა.
განცხადებაში ნათქვამია, რომ „კუბა მასპინძლობს რუსეთის უდიდეს საზღვარგარეთულ სიგნალების დაზვერვის ობიექტს, რომელიც ცდილობს აშშ-ის მგრძნობიარე ეროვნული უსაფრთხოების ინფორმაციის მოპარვას.“ ასევე ნათქვამია, რომ კუბა სულ უფრო მჭიდროდ თანამშრომლობს ჩინეთთან. აშშ-ის სადაზვერვო სამსახურები აცხადებენ, რომ მათ კუნძულზე სულ მცირე ოთხი ჩინური სადაზვერვო სადგური აღმოაჩინეს, რომლებიც, მათი თქმით, აშშ-ის სამხედრო ოპერაციებისა და კომუნიკაციების თვალთვალს ახორციელებენ.
აშშ-ის მთავრობამ ასევე დაადანაშაულა კუბა საერთაშორისო ტერორისტული ჯგუფების, როგორიცაა პალესტინური ჰამასი და ლიბანური ჰეზბოლა, მიღებასა და მათთვის „უსაფრთხო გარემოს შექმნაში“. დღემდე არცერთი სადაზვერვო ანგარიში ან სხვა მტკიცებულება არ გასაჯაროებულა ამ ბრალდების დასადასტურებლად. მიუხედავად ამისა, აშშ-მ კუბა საერთაშორისო ტერორიზმის სახელმწიფო სპონსორების სიაში შეიყვანა.
გარდა ამისა, შეერთებული შტატები კუბის მთავრობის მიერ კომუნისტური იდეოლოგიის გავრცელებას რეგიონში აშშ-ის ინტერესებისთვის პირდაპირ საფრთხედ მიიჩნევს. კონფლიქტი შეერთებულ შტატებსა და კუბას შორის სათავეს იღებს 1959 წლის კუბის რევოლუციიდან, როდესაც ფიდელ კასტრომ დაამხო აშშ-ის მიერ მხარდაჭერილი დიქტატორი ფულხენსიო ბატისტა. ამის შემდეგ მალევე, კასტრომ კუბაში აშშ-ის ბიზნესების ნაციონალიზაცია დაიწყო. 1961 წელს აშშ-ის მთავრობამ შეიარაღებული კუბელი ემიგრანტების დახმარებით სცადა კასტროს დამხობა. მაგრამ ღორების ყურის შეჭრა ჩაიშალა და კუბა მხოლოდ უფრო მეტად ჩააგდო
წყარო: www.dw.com
გაზიარება