შეერთებულმა შტატებმა და ისრაელმა ირანის მრავალ ადგილას, მათ შორის დედაქალაქ თეირანში, განახორციელეს დარტყმები, რასაც აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა „მასშტაბური საბრძოლო ოპერაციები“ უწოდა. თავდასხმები ტრამპის კვირების განმავლობაში მზარდი მუქარების ფონზე და აშშ-სა და ირანს შორის ამ უკანასკნელის ბირთვულ და ბალისტიკური რაკეტების პროგრამებზე მოლაპარაკებების დროს მოხდა – და რვა თვის შემდეგ, რაც აშშ-მ და ისრაელმა ირანის წინააღმდეგ 12-დღიანი ომი აწარმოეს. ირანმა საპასუხო დარტყმები მიაყენა რაკეტებით, რომლებიც ისრაელის ჩრდილოეთ ნაწილსა და ახლო აღმოსავლეთში განლაგებულ ამერიკულ სამხედრო ბაზებზე იყო მიმართული. ირანში და ისრაელში მსხვერპლისა და ზიანის შესახებ დეტალები ამ დროისთვის მწირია. აი, რა ვიცით ამ დროისთვის: დაახლოებით დილის 9:27 საათზე (06:27 GMT) ირანის საინფორმაციო სააგენტო Fars-მა დედაქალაქ თეირანში აფეთქებების სერიის შესახებ განაცხადა. ალ-ჯაზირას კორესპონდენტმა დასავლეთ თეირანში თქვა, რომ მან ორი აფეთქება გაიგო, ხოლო სოციალურ მედიაში გავრცელებულ ვიდეოებში ქალაქის რამდენიმე ნაწილიდან კვამლი ჩანდა. ისრაელმა თავდაპირველად განაცხადა, რომ მან ირანის ტერიტორიაზე სამიზნეებზე სარაკეტო დარტყმები განახორციელა. აშშ-ის ოფიციალურმა პირმა ალ-ჯაზირას განუცხადა, რომ დარტყმები ისრაელთან ერთობლივი სამხედრო ოპერაციის ფარგლებში განხორციელდა. ბოლო კვირების განმავლობაში ვაშინგტონმა რეგიონში გამანადგურებელი თვითმფრინავებისა და სამხედრო ხომალდების დიდი ფლოტი შეკრიბა, რაც მისი ყველაზე მნიშვნელოვანი სამხედრო გაძლიერებაა ერაყის ომის შემდეგ. ტრამპმა ოპერაციას „მასშტაბური და მიმდინარე“ უწოდა. აშშ-ის თავდაცვის დეპარტამენტმა მოგვიანებით განაცხადა, რომ მისიას „ოპერაცია ეპიკური მძვინვარება“ (Operation Epic Fury) ეწოდა, რაც აშშ-ის სამხედროების პირველი საჯარო განცხადება იყო აშშ-ის და ისრაელის ერთობლივი თავდასხმის დაწყებიდან. Fars-ის ცნობით, რამდენიმე რაკეტა თეირანში, უნივერსიტეტის ქუჩაზე და ჯომჰურის რაიონში, ასევე ირანის ისლამური რევოლუციური გვარდიის კორპუსის შტაბ-ბინის მახლობლად დაეცა. საინფორმაციო სააგენტო Associated Press-მა განაცხადა, რომ ირანის დედაქალაქში დარტყმა უზენაესი ლიდერის, აიათოლა ალი ხამენეის, ოფისებთან ახლოს მოხდა. ირანის ნახევრადოფიციალურმა საინფორმაციო სააგენტო Tasnim-მა გაავრცელა ინფორმაცია, რომ აფეთქებები თეირანის ჩრდილოეთ სეიდ ხანდანის რაიონშიც მოხდა. ადგილობრივი მედიის ცნობით, აფეთქებები ასევე დაფიქსირდა ქალაქებში: ქერმანშაჰი, ყომი, თავრიზი, ისპაჰანი, ილამი და ქარაჯი, ასევე ლორესტანის პროვინციაში. „მასშტაბური საბრძოლო ოპერაციების“ გამოცხადებისას, ტრამპმა თქვა, რომ აშშ-ის კამპანიის მიზანი იყო „გაენადგურებინათ მათი რაკეტები და მიწასთან გაესწორებინათ მათი სარაკეტო ინდუსტრია“. „ჩვენ მათ საზღვაო ფლოტს გავანადგურებთ“, - დასძინა ტრამპმა. მისი გზავნილის ძირითადი პუნქტებია: ტრამპის თქმით, კამპანიის სამხედრო მიზნებში შედის: მან ასევე გააჟღერა გაფრთხილება-შეთავაზება ირანის სამხედრო პერსონალისთვის. თუ ისინი იარაღს დაყრიდნენ, ტრამპის თქმით, ის უზრუნველყოფდა მათთვის ამნისტიას. მაგრამ თუ არ გააკეთებდნენ, მან გააფრთხილა, რომ მათ „გარდაუვალი სიკვდილი“ ელოდათ. მან აღიარა, რომ აშშ-ის ძალებს შესაძლოა მსხვერპლი ჰქონოდათ. Reuters-მა აშშ-ის ოფიციალურ პირზე დაყრდნობით განაცხადა, რომ ტრამპის ადმინისტრაცია „მრავალდღიან ოპერაციას“ გეგმავდა. აშშ-ის პრეზიდენტის კომენტარები იმაზე მიუთითებს, რომ ტრამპი „ირანში რევოლუციისთვის ნიადაგს ამზადებდა“ — 73 წლის შემდეგ, რაც CIA-მ დემოკრატიულად არჩეული ირანის პრემიერ-მინისტრის, მოჰამად მოსადეგის, წინააღმდეგ გადატრიალება მოაწყო, იტყობინება ალ-ჯაზირას კორესპონდენტი ალან ფიშერი ვაშინგტონიდან. „მათ ეს ადრეც გაუკეთებიათ. ამჯერად, ისინი ამას აკეთებენ იარაღითა და ბომბებით, ვიდრე ფარულად CIA-ს მეშვეობით“, - თქვა ფიშერმა. „ნათელია, რომ ეს იქნება უწყვეტი სამხედრო ოპერაცია, დონალდ ტრამპი იღებს იმ ფაქტს, რომ შესაძლოა იყოს მსხვერპლი.“ აშშ-ისა და ისრაელის თავდასხმები ირანზე მოჰყვება თეირანის ბირთვული პროგრამისა და რეგიონული გავლენის გამო მრავალწლიან დაპირისპირებას. ორმა მოკავშირემ დიდი ხანია განაცხადა, რომ ირანის განვითარებადი ურანის გამდიდრების საქმიანობა და სარაკეტო შესაძლებლობები მათთვის საფრთხეს წარმოადგენს, და ისინი არაერთხელ გააფრთხილეს, რომ შესაძლოა ძალა გამოეყენებინათ თეირანის წინააღმდეგ. ირანმა საჯაროდ – არაერთხელ – განაცხადა, რომ მას არ აქვს ბირთვული ბომბის შექმნის განზრახვა. ისრაელი ერთადერთი ახლო აღმოსავლეთის ქვეყანაა, რომელსაც ბირთვული იარაღი აქვს. გასული წლის ივნისში, ისრაელმა და აშშ-მ ირანის ბირთვულ და სამხედრო ობიექტებზე თავდასხმები განახორციელეს, რა დროსაც რამდენიმე მაღალი რანგის მეთაური მოკლეს. მიმდინარე ესკალაცია მას შემდეგ დაიწყო, რაც ომანელმა შუამავლებმა ჟენევის მოლაპარაკებებში პროგრესი გამოაცხადეს, სადაც ირანი, როგორც იუწყებოდნენ, დათანხმდა ურანის მარაგის ნულამდე შემცირებას და ატომური ენერგიის საერთაშორისო სააგენტოს (IAEA) სრულ გადამოწმებას. აშშ-მა და ისრაელმა ასევე განაცხადეს, რომ ეს არის შესაძლებლობა ირანელებისთვის, „აიღონ“ ხელისუფლება. „როდესაც ჩვენ დავასრულებთ, ხელში აიღეთ თქვენი მთავრობა. ის თქვენი იქნება ასაღებად. ეს იქნება, ალბათ, თქვენი ერთადერთი შანსი თაობების განმავლობაში,“ – თქვა ტრამპმა. ისრაელის სამხედროების ცნობით, ირანმა საპასუხო დარტყმები პირველ რიგში ისრაელისკენ რაკეტების გაშვებით განახორციელა. საჰაერო განგაშის სირენები გაისმა ქვეყნის რამდენიმე ნაწილში და აფეთქებები დაფიქსირდა ჩრდილოეთ ისრაელში. „საზოგადოებას ვთხოვთ, დაიცვას უკანა ფრონტის სარდლობის მითითებები,“ – ნათქვამია ისრაელის სამხედროების განცხადებაში. „ამ დროისთვის, ისრაელის საჰაერო ძალები მოქმედებენ საფრთხეების გადასაჭრელად და საჭიროების შემთხვევაში დარტყმების განსახორციელებლად, რათა აღმოიფხვრას საფრთხე.“ მაგრამ მალევე, ირანის