შეერთებულმა შტატებმა და ისრაელმა ირანში რეჟიმის შეცვლა საბოლოო მიზნად გამოაცხადეს. თუმცა, ამის მიღწევა რთული იქნება. დღეს, შეერთებულმა შტატებმა და ისრაელმა ირანის წინააღმდეგ თავდასხმა დაიწყეს და ქვეყნის მასშტაბით სამიზნეებზე მიიტანეს იერიში. სატელევიზიო გამოსვლებში აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა და ისრაელის პრემიერ-მინისტრმა ბენიამინ ნეთანიაჰუმ ნათლად განაცხადეს, რომ ისინი რეჟიმის შეცვლას ესწრაფვიან და არა სამხედრო ზეწოლას შეთანხმების მისაღწევად. თავდასხმამ და ირანის სწრაფმა პასუხმა ხაზი გაუსვა იმას, თუ რამდენად გაურკვეველი გახდა დიპლომატია. ომის დაწყებას წინ უძღოდა შუამავლების განცხადება მოლაპარაკებებში მნიშვნელოვანი „გარღვევის“ შესახებ, სადაც მოლაპარაკებები შემდეგ კვირას უნდა განახლებულიყო. აშკარაა, რომ დიპლომატია არასოდეს ყოფილა წარმატებისთვის განკუთვნილი და მხოლოდ ომის გეგმების დასაფარად გამოიყენებოდა. თავდასხმის დროიდან გამომდინარე, აშკარაა, რომ ვაშინგტონსა და თელ-ავივს გადაწყვეტილება უკვე რამდენიმე კვირის წინ ჰქონდათ მიღებული. ისრაელის მედიის ცნობით, ოპერაცია ვაშინგტონთან იყო კოორდინირებული და პურიმის დღესასწაულამდე განხორციელდა, რომელიც იუდეველთა ხალხის ძველ სპარსეთში მასობრივი მკვლელობისგან გადარჩენის ბიბლიურ ისტორიას აღნიშნავს. მიუხედავად იმისა, რომ ტრამპიც და ნეთანიაჰუც აშკარად „გამარჯვების“ გამოცხადებას ესწრაფვიან, გაურკვეველია, შეძლებენ თუ არა ამის მიღწევას. ისრაელმა და აშშ-მა განაცხადეს, რომ მათი მიზანი იყო სამოქალაქო და სამხედრო ხელმძღვანელობისა და სამხედრო ობიექტების განადგურება. შესაძლოა, იმედი აქვთ, რომ ომს სწრაფად დაასრულებენ. ისრაელმა განაცხადა, რომ „უმაღლეს წარმატებას“ მიაღწია ირანის ხელმძღვანელობის განადგურებაში, სამიზნეებს შორის იყვნენ უზენაესი ლიდერი აიათოლა ალი ხამენეი და პრეზიდენტი მასუდ ფეზეშკიანი. უკვე გავრცელდა ფოტოები ხამენეის დაცულ კომპლექსზე განხორციელებული ძლიერი დარტყმის შესახებ. ისრაელის მედია იუწყება, რომ დაიღუპნენ გენერალი მოჰამად პაკპური, ირანის ისლამური რევოლუციური გვარდიის მეთაური, ალი შამხანი, უზენაესი ლიდერის მრჩეველი, და ამირ ნასირზადე, ირანის თავდაცვის მინისტრი. ისრაელი აშკარად ცდილობს დაარწმუნოს თავისი მოქალაქეები, რომ მას აქვს შესაძლებლობა, მიწვდეს ირანის უმაღლესი ეშელონის ლიდერებს. მაგრამ თეირანიდან ჯერჯერობით არ დადასტურებულა ლიდერების გარდაცვალება. ირანის მედიამ განაცხადა, რომ ხამენეი და ფეზეშკიანი უსაფრთხოდ არიან და სამაგიეროდ იტყობინება საჰაერო დარტყმის შესახებ ქალაქ მინაბში გოგონათა სკოლაზე, რის შედეგადაც სულ მცირე 80 ადამიანი დაიღუპა. გასულ ივნისში 12-დღიანი ომისგან განსხვავებით, როდესაც ირანის საპასუხო დარტყმები ნელი და გათვლილი იყო, ამჯერად ირანის შეიარაღებულმა ძალებმა თითქმის დაუყოვნებლივ უპასუხეს. ბალისტიკური რაკეტები გაუშვეს აშშ-ის ბაზებზე ერაყში, ყატარში, ბაჰრეინში, არაბთა გაერთიანებულ საემიროებსა და საუდის არაბეთში, ასევე ისრაელის ქალაქებზე, როგორიცაა ჰაიფა, თელ-ავივი და ეილათი. ირანის საპასუხო დარტყმების სისწრაფე მიუთითებს იმაზე, რომ ის ელოდა ამ თავდასხმებს და მზად ჰქონდა საპასუხო გეგმები. კითხვა ახლა ის არის, შეძლებს თუ არა ირანი გაუძლოს აშშ-ის მტკიცე განზრახვას, რომელიც როგორც შიდა, ისე საერთაშორისო ზეწოლის წინაშე დგას. ტრამპმა ირანზე ომი დაიწყო ამერიკელებს შორის სხვა საგარეო კონფლიქტის მიმართ მცირე ენთუზიაზმის ფონზე. YouGov-ისა და The Economist-ის ბოლოდროინდელი გამოკითხვა მიუთითებს, რომ აშშ-ის საზოგადოების მხოლოდ 27 პროცენტი უჭერს მხარს აშშ-ის სამხედრო ძალის გამოყენებას ირანის წინააღმდეგ. მერილენდის უნივერსიტეტის მიერ ჩატარებულმა სხვა გამოკითხვამ კიდევ უფრო დაბალი მოწონება დააფიქსირა: 21 პროცენტი. ომს ტრამპისთვის მნიშვნელოვანი შიდა პოლიტიკური შედეგები აქვს. ოპერაციის მიმდინარეობისას, თუ ირანი არ დანებდება, აშშ-ის პრეზიდენტი აღმოჩნდება არჩევანის წინაშე: ჩაეფლოს გაჭიანურებულ კონფლიქტში ესკალაციის გზით, ან სუსტად გამოჩნდეს, თუ უკან დაიხევს. შუალედური არჩევნების მოახლოებასთან ერთად, ომი ტრამპის პრეზიდენტობისთვის ლაკმუსის ქაღალდი გახდება. თუ კონფლიქტი ისე არ წარიმართება, როგორც პრეზიდენტს წარმოედგინა, ეს შესაძლოა ცუდად აისახოს რესპუბლიკურ პარტიაზე გამოკითხვებში. თუ GOP დაკარგავს კონგრესზე კონტროლს დემოკრატების სასარგებლოდ, ეს ხელს შეუშლის ტრამპს თავისი პოლიტიკური დღის წესრიგის განხორციელებაში. დემოკრატების მიერ კონგრესზე კონტროლის მოპოვებამ შეიძლება გაზარდოს ტრამპზე იმპიჩმენტის ზეწოლა. არც ერთი ანალიტიკოსი არ ფიქრობს, რომ ეს ომი მოკლე იქნება. 12-დღიანი ომისგან განსხვავებით, რომელიც ცეცხლის შეწყვეტით დასრულდა, ეს კონფლიქტი უკვე უფრო ფართო და ღრმაა. ირანის მზადყოფნა რეგიონის მასშტაბით საპასუხო დარტყმების განსახორციელებლად იმაზე მიუთითებს, რომ ის მზად არის ხანგრძლივი ომისთვის და არა კომპრომისისთვის. ერთი პრობლემა, რომლის წინაშეც ვაშინგტონი და თელ-ავივი დგანან, არის ის, თუ როგორ შეინარჩუნონ ზეწოლა თეირანზე რეგიონში უკონტროლო არასტაბილურობის შექმნის გარეშე. კიდევ ერთი პრობლემა ის არის, რომ მათ რეჟიმის შეცვლა დაისახეს საბოლოო მიზნად. ირანზე თავდასხმის შესახებ გამოსვლაში, აშშ-ის პრეზიდენტმა, როგორც ჩანს, მიანიშნა, რომ აშშ-ის არმია შემოიფარგლებოდა საჰაერო კამპანიით და სახმელეთო ჯარებს არ განათავსებდა. ის, როგორც ჩანს, ირანის მთავრობის დამხობის პასუხისმგებლობას ირანელ ხალხს აკისრებდა, ამბობდა რა „თქვენი თავისუფლების ჟამი მოახლოვდა“ და მათ აჯანყებისკენ მოუწოდებდა. ეს მოწოდება გაკეთდა მას შემდეგ, რაც ორი თვის წინ ირანმა უპრეცედენტო მასობრივი საპროტესტო აქციები იხილა მთელი ქვეყნის მასშტაბით. ირანის ხელისუფლებამ, თუმცა, სასტიკი რეპრესიების კამპანია დაიწყო, რის შედეგადაც ათასობით ადამიანი დაიღუპა. ამ დროისთვის, მასობრივი საპროტესტო აქციების მსგავსი ტალღა ნაკლებად სავარაუდოა. რეპრესიების ეს მემკვიდრეობა მძიმე ტვირთად აწევს საზოგადოებას, და ირანის...