აშშ-ისა და ისრაელის გადაწყვეტილება, ირანთან ახალ ომში ჩაერთონ, უაღრესად საშიშ მომენტს ქმნის არაპროგნოზირებადი შედეგებით. სიტუაცია კიდევ უფრო გამწვავდა მას შემდეგ, რაც აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა განაცხადა, რომ ირანის მრავალწლიანი უზენაესი ლიდერი, აიათოლა ალი ხამენეი, აშშ-ის და ისრაელის საჰაერო დარტყმების პირველივე დღეს დაიღუპა. მისი სიკვდილი მოგვიანებით ირანის სახელმწიფო ტელევიზიამ დაადასტურა. ისრაელმა თავდასხმის გასამართლებლად, რომელიც ისრაელის თავდაცვის ძალების მიხედვით, ისრაელის საჰაერო ძალების ისტორიაში ყველაზე მასშტაბური იყო, გამოიყენა სიტყვა „პრევენციული“. მტკიცებულებები იმაზე მეტყველებს, რომ ეს არ არის პასუხი გარდაუვალ საფრთხეზე, რასაც პრევენცია გულისხმობს. ამის ნაცვლად, ეს არის „არჩევითი ომი“. ისრაელმა და შეერთებულმა შტატებმა დაასკვნეს, რომ ირანის ისლამური რეჟიმი მოწყვლადია – ის ებრძვის მძიმე ეკონომიკურ კრიზისს, წლის დასაწყისში მომიტინგეების სასტიკი ჩახშობის შედეგებს და მისი თავდაცვითი სისტემები კვლავ მძიმედ არის დაზიანებული გასული ზაფხულის ომის შემდეგ. მათი დასკვნა, როგორც ჩანს, იყო ის, რომ ეს ისეთი შესაძლებლობა იყო, რომელიც ხელიდან არ უნდა გაშვებულიყო. ეს ასევე კიდევ ერთი დარტყმაა საერთაშორისო სამართლის შერყეული სისტემისთვის. თავიანთ განცხადებებში, როგორც ტრამპმა, ასევე ისრაელის პრემიერ-მინისტრმა ბენიამინ ნეთანიაჰუმ განაცხადეს, რომ ირანი საფრთხეს უქმნიდა მათ ქვეყნებს – ტრამპმა თქვა, რომ ეს გლობალური საფრთხე იყო. ისლამური რეჟიმი, რა თქმა უნდა, მათი მოსისხლე მტერია. მაგრამ ძნელია იმის დანახვა, თუ როგორ ვრცელდება თავდაცვის სამართლებრივი გამართლება, აშშ-სა და ისრაელს, ერთის მხრივ, და ირანს, მეორეს მხრივ, შორის ძალთა უზარმაზარი დისბალანსის გათვალისწინებით. ომი პოლიტიკური აქტია. შეიარაღებული კონფლიქტის კონტროლი, მისი დაწყების შემდეგ, არსებითად რთულია. ლიდერებს მკაფიო მიზნები სჭირდებათ. ნეთანიაჰუ ათწლეულების განმავლობაში ირანს ისრაელის ყველაზე საშიშ მტრად მიიჩნევდა. მისთვის ეს არის შანსი, მაქსიმალური ზიანი მიაყენოს თეირანის რეჟიმს და ირანის სამხედრო შესაძლებლობებს. ნეთანიაჰუ ასევე საყოველთაო არჩევნების წინაშე დგას წლის ბოლოს. ორწლიანი ომის გამოცდილება ჰამასთან იმაზე მეტყველებს, რომ მას სჯერა, რომ მისი პოლიტიკური პოზიცია ძლიერდება, როდესაც ისრაელი ომშია. ტრამპის მიზნები, როგორც ყოველთვის, შეიცვალა და გადაუხვია. იანვარში მან ირანელ მომიტინგეებს უთხრა, რომ დახმარება გზაში იყო. აშშ-ის საზღვაო ძალების უმეტესი ნაწილი იმ დროს ვენესუელის ლიდერის მოშორებით იყო დაკავებული, ამიტომ მას სამხედრო ვარიანტები არ ჰქონდა. მაშინ, როდესაც აშშ რეგიონში ორ ავიამზიდ დამრტყმელ ჯგუფს, ასევე მნიშვნელოვან სახმელეთო ცეცხლოვან ძალას აგზავნიდა, ტრამპი ბევრს საუბრობდა ირანის ბირთვული ამბიციების საფრთხეებზე, მიუხედავად იმისა, რომ გასული ზაფხულის ომის შემდეგ, ტრამპმა განაცხადა, რომ ირანის ბირთვული პროგრამა „განადგურებული“ იყო. ირანის რეჟიმი ყოველთვის უარყოფდა, რომ ბირთვული იარაღი სურს, მაგრამ მან ურანი იმ დონეზე გაამდიდრა, რომელსაც ბირთვული ენერგიის პროგრამაში სამოქალაქო გამოყენება არ აქვს. ყოველ შემთხვევაში, როგორც ჩანს, მას ბომბის შექმნის შესაძლებლობა სურს. ჯერჯერობით ისრაელსა და აშშ-ს არ გამოუქვეყნებიათ მტკიცებულება იმისა, რომ ეს მოხდებოდა. თავის ვიდეოში ტრამპმა ირანელ ხალხს უთხრა, რომ „თავისუფლების ჟამი“ მოახლოვდა. ნეთანიაჰუს მსგავსი გზავნილი ჰქონდა, რომ ომი ირანის ხალხს რეჟიმის დამხობის შანსს მისცემს. ეს სულაც არ არის გარანტირებული. არ არსებობს რეჟიმის ცვლილების პრეცედენტი მხოლოდ საჰაერო დარტყმების გამო. ერაყის სადამ ჰუსეინი 2003 წელს აშშ-ის მეთაურობით შეჭრის მასიურმა ძალამ დაამხო. ლიბიის მუამარ კადაფი 2011 წელს მეამბოხე ძალებმა დაამხეს, რომლებსაც ნატომ და ზოგიერთმა არაბულმა სახელმწიფომ საჰაერო ძალები მიაწოდეს. ორივე შემთხვევაში შედეგი იყო სახელმწიფოს კოლაფსი, სამოქალაქო ომი და ათასობით მკვლელობა. ლიბია კვლავ ვერშემდგარი სახელმწიფოა. ერაყი კვლავ ებრძვის შეჭრისა და შემდგომი სისხლისღვრის შედეგებს. მაშინაც კი, თუ ეს გახდება საჰაერო ძალების მიერ რეჟიმის დამხობის პირველი შემთხვევა, ისლამური რეჟიმი არ შეიცვლება ლიბერალური დემოკრატიით, რომელიც ადამიანის უფლებებს იცავს. დევნილობაში არ არსებობს სანდო ალტერნატიული მთავრობა, რომელიც ელოდება თავის რიგს. თითქმის ნახევარი საუკუნის განმავლობაში ირანის რეჟიმმა შექმნა რთული პოლიტიკური სისტემა, რომელიც გამყარებულია იდეოლოგიის, კორუფციისა და, საჭიროების შემთხვევაში, ძალის უმოწყალო გამოყენების ნაზავით. თეირანის რეჟიმმა იანვარში აჩვენა, რომ ის მზად იყო მომიტინგეების მოსაკლავად. მას ჰყავს უსაფრთხოების ძალები, რომლებიც ემორჩილებიან ბრძანებებს, ესროლონ და მოკლან ათასობით თანამოქალაქე ქუჩებში სისტემის გამოწვევისა და თავისუფლების მოთხოვნის გამო. ახლა ნათელია, რომ აშშ-სა და ისრაელს სურდათ უზენაესი ლიდერის მოკვლა. ისრაელს სჯერა მკვლელობის ძალის, როგორც სტრატეგიის. ბოლო ორი წლის განმავლობაში მან მოკლა ჰამასის ლიდერები ღაზაში და ჰეზბოლას ლიდერები ლიბანში, ასევე მათი მრავალი ლეიტენანტი. ირანის ისლამური რეჟიმი სხვა საკითხია. ის მართავს სახელმწიფოს და არა შეიარაღებულ მოძრაობას. ეს არ არის ერთკაცა შოუ. თუ უზენაესი ლიდერი მოკლული იქნება, მას ჩაანაცვლებს, სავარაუდოდ, სხვა სასულიერო პირი, რომელსაც მხარს დაუჭერს ირანის ისლამური რევოლუციის გვარდიის კორპუსი (IRGC), რომელიც ჩვეულებრივი შეიარაღებული ძალების გვერდით არსებობს, რეჟიმის შიდა და გარე საფრთხეებისგან დაცვის მკაფიო ამოცანით. ტრამპმა მათ იმუნიტეტი შესთავაზა, თუ იარაღს დაყრიდნენ, წინააღმდეგ შემთხვევაში კი – გარდაუვალი სიკვდილი. IRGC ნაკლებად სავარაუდოა, რომ მის შეთავაზებას დაექვემდებაროს.