აშშ-ის ზეწოლა კუბის სამედიცინო მისიებზე: ქვეყნები პროგრამებს ამცირებენ

კუბაში საწვავის კრიზისის გაღრმავების ფონზე, ქვეყნები ემორჩილებიან აშშ-ის ზეწოლას და ამცირებენ კუბურ სამედიცინო პროგრამებს. გასულ კვირას გვატემალამ განაცხადა, რომ დაიწყებს სამი ათწლეულის განმავლობაში მოქმედი პროგრამის ეტაპობრივ შეწყვეტას, რომლის ფარგლებშიც კუბელი ექიმები მუშაობდნენ ქვეყანაში ჯანდაცვის სისტემაში არსებული ხარვეზების შესავსებად. კომუნისტური კუბა, რომელიც აშშ-ის მკაცრი სანქციების ქვეშ იმყოფება, ყოველწლიურად მილიარდობით დოლარს გამოიმუშავებს თავისი „თეთრხალათიანი არმიის“ ათასობით წევრის მსოფლიოს ქვეყნებისთვის, განსაკუთრებით კი ლათინური ამერიკის ქვეყნებისთვის, იჯარით გადაცემით. ჰავანამ თავისი სამედიცინო მისიები მსოფლიოს მასშტაბით საერთაშორისო დიპლომატიის ინსტრუმენტად გამოიყენა. მაშ, რატომ გამოდიან ზოგიერთი ქვეყანა პროგრამიდან, რომელიც მასპინძელ ქვეყნებს ეხმარება? გვატემალის ჯანდაცვის სამინისტრომ განცხადებაში აღნიშნა, რომ მიმდინარე წელს „ეტაპობრივ შეწყვეტას“ დაიწყებდა. „კუბის სამედიცინო ბრიგადის ეტაპობრივი გაყვანა მისიის ციკლების დასრულების ანალიზიდან გამომდინარეობს“, – ნათქვამია 13 თებერვლის განცხადებაში, რომელიც თავდაპირველად ესპანურ ენაზე იყო. განცხადებაში ასევე აღნიშნულია, რომ კუბის სამედიცინო მისია გამიზნული იყო გვატემალის მხარდასაჭერად 1998 წლის ქარიშხალ „მიჩის“ შემდეგ, რომელმაც ცენტრალური ამერიკის ნაწილები გაანადგურა, ადგილობრივი საავადმყოფოები გადატვირთა და სოფლის თემები თითქმის სამედიცინო დახმარების გარეშე დატოვა. „ჯანდაცვის სამინისტრო შეიმუშავებს ეტაპობრივ სტრატეგიულ ჩანაცვლების გეგმას, რომელიც მოიცავს ეროვნული პერსონალის დაქირავებას, ძნელად მისაწვდომ პოზიციებისთვის სტიმულირების გაძლიერებას, ადამიანური რესურსების სტრატეგიულ გადანაწილებას და სპეციალიზებულ ტექნიკურ მხარდაჭერას“, – ნათქვამია განცხადებაში. კუბის მისია გვატემალაში 412 სამედიცინო მუშაკს, მათ შორის 333 ექიმს მოიცავს. ცენტრალური ამერიკის ქვეყნის გადაწყვეტილება მოდის შეერთებული შტატების მზარდი ზეწოლის ფონზე, რომელსაც სურს, რომ კუბელმა ექიმებმა საზღვარგარეთ მუშაობა შეწყვიტონ. ეს ნაბიჯი მიზნად ისახავს კუბას შეუწყვიტოს საჭირო შემოსავალი, რადგან ექიმების მიერ გამომუშავებული თანხის დიდი ნაწილი მთავრობის ხაზინაში შედის. კუბა იანვრიდან ტრამპის ადმინისტრაციის მიერ დაწესებული ნავთობის ბლოკადის ფონზე ელექტროენერგიის, საკვებისა და მედიკამენტების მწვავე დეფიციტს განიცდის. გვატემალა მხოლოდ ერთი ქვეყანაა, რომელიც კუბის სამედიცინო მისიებით სარგებლობს. გასული ათწლეულების განმავლობაში კუბამ სამედიცინო მისიები გაგზავნა მსოფლიოს გარშემო, ლათინური ამერიკიდან აფრიკამდე და მის ფარგლებს გარეთაც. ამ მისიების გაგზავნა დაიწყო 1959 წლის კუბის რევოლუციის შემდეგ, რომელმაც ფიდელ კასტრო მოიყვანა ხელისუფლებაში. კასტროს კომუნისტურმა მთავრობამ შეცვალა ფულხენსიო ბატისტას, აშშ-ის მიერ მხარდაჭერილი დიქტატორის, მრავალი პრო-ბიზნეს პოლიტიკა. რევოლუციამ გაწყვიტა კავშირები ორ ქვეყანას შორის, აშშ-ის სადაზვერვო სააგენტო CIA რამდენჯერმე წარუმატებლად ეცადა კასტროს მთავრობის დამხობას. გვატემალა აშშ-ს დაუახლოვდა 2024 წლის იანვარში ბერნარდო არევალოს პრეზიდენტად არჩევის შემდეგ. ის თანამშრომლობდა აშშ-ის პრეზიდენტ დონალდ ტრამპის ადმინისტრაციასთან. გასულ წელს გვატემალა დათანხმდა, გაეზარდა აშშ-დან მიღებული დეპორტაციის ფრენების რაოდენობა. აშშ-მ ათასობით მიგრანტი, სათანადო პროცედურების დაცვის გარეშე, მესამე ქვეყნებში, როგორიცაა გვატემალა და სალვადორი, გადაასახლა, რომლებსაც პრო-ტრამპისტი ლიდერები ხელმძღვანელობენ. 2018 წლის ნოემბერში, ბრაზილიაში ჟაირ ბოლსონაროს პრეზიდენტად არჩევის შემდეგ, კუბამ განაცხადა, რომ გამოდიოდა ქვეყნის კუბის პროგრამიდან „მეტი ექიმი“ (Mais Medicos). ბოლსონარომ, რომელიც ბრაზილიის ტრამპის სახელით არის ცნობილი, გააკრიტიკა სამედიცინო მისია და მას „მონათმფლობელური შრომა“ უწოდა. ბოლსონარო 27 წლიან პატიმრობას იხდის მას შემდეგ, რაც 2025 წლის სექტემბერში მას ბრალი დასდეს სახელმწიფო გადატრიალების მოწყობაში, რათა 2022 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში დამარცხების შემდეგ ხელისუფლება შეენარჩუნებინა. აშშ-მ, ყოველგვარი მტკიცებულების გარეშე, კუბის უცხოური სამედიცინო მისიები „იძულებითი შრომისა“ და ადამიანებით ვაჭრობის ფორმად მიიჩნია და მიზნად ისახავს კუბის მთავრობისთვის უცხოური შემოსავლის უდიდეს წყაროზე წვდომის შეზღუდვას. აშშ-ის მცდელობები კუბის სამედიცინო მისიების შესაჩერებლად ახალი არ არის. გასულ წელს ვაშინგტონმა სავიზო შეზღუდვები დააწესა, რომელიც მიზნად ისახავდა უცხოური მთავრობების შეკავებას კუბასთან სამედიცინო თანამშრომლობის ხელშეკრულებების გაფორმებისგან. გასული წლის თებერვალში, აშშ-ის სახელმწიფო მდივანმა მარკო რუბიომ განაცხადა, რომ აშშ შეზღუდავდა ვიზებს, რომლებიც მიმართული იყო „კუბის შრომის ექსპორტის პროგრამასთან დაკავშირებული იძულებითი შრომის“ წინააღმდეგ. „ეს გაფართოებული პოლიტიკა ვრცელდება კუბის მთავრობის ამჟამინდელ ან ყოფილ ოფიციალურ პირებზე და სხვა პირებზე, მათ შორის უცხოური მთავრობების ოფიციალურ პირებზე, რომლებიც, სავარაუდოდ, პასუხისმგებელნი არიან ან მონაწილეობენ კუბის შრომის ექსპორტის პროგრამაში, განსაკუთრებით კი კუბის საზღვარგარეთის სამედიცინო მისიებში“, – ნათქვამია აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტის ვებგვერდზე გამოქვეყნებულ განცხადებაში. რუბიო, რომელიც კუბური წარმოშობისაა, ჰავანას ხმამაღალი კრიტიკოსია და ლათინურ ამერიკაში აშშ-ის პოლიტიკას უბიძგებს, მათ შორის 3 იანვარს ვენესუელის პრეზიდენტ ნიკოლას მადუროს გატაცების სამხედრო ოპერაციას. ტრამპის დროს, ვაშინგტონმა ლათინურ ამერიკაზე ფოკუსირება მოახდინა, როგორც მისი დასავლეთ ნახევარსფეროს შემობრუნების ნაწილი, რომელიც მიზნად ისახავს ვაშინგტონის უპირატესობის აღდგენას რეგიონში. მადუროს გატაცების შემდეგ, აშშ-ის ყურადღება კუბისკენ მიექცა. აშშ-ის მაღალჩინოსნებმა, განსაკუთრებით რუბიომ, მიანიშნეს, რომ ჰავანა შესაძლოა ვაშინგტონის ზეწოლის კამპანიის შემდეგი სამიზნე გახდეს. აშშ,