პოლიტიკა
/
22.02.2026
აშშ-ის უზენაესმა სასამართლომ ტრამპის ტარიფები არაკანონიერად ცნო; პრეზიდენტმა ახალი, 10%-იანი გლობალური მოსაკრებელი დააწესა
აშშ-ის უზენაესმა სასამართლომ პრეზიდენტ დონალდ ტრამპის მიერ დაწესებული ტარიფები გააუქმა, მიიჩნია რა, რომ პრეზიდენტმა საკუთარ უფლებამოსილებას გადააჭარბა. მიუხედავად იმისა, რომ თეთრმა სახლმა ამ მოსაკრებლების გაუქმება გამოაცხადა, ტრამპმა დაუყოვნებლივ განაცხადა ახალი, 10%-იანი გლობალური ტარიფების დაწესების შესახებ, რომელიც უახლოეს მომავალში ამოქმედდება. მან სასამართლოს გადაწყვეტილება მკაცრად გააკრიტიკა და განსხვავებული აზრის მქონე მოსამართლეებსაც დაუპირისპირდა. ახალი ტარიფები, რომელიც გარკვეულ გამონა
აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა, უზენაეს სასამართლოში დამარცხების შემდეგ, უკანონოდ გამოცხადებული ტარიფები გააუქმა, თუმცა ასევე ახალი, 10%-იანი გლობალური მოსაკრებელი დააწესა.
მას შემდეგ, რაც პარასკევს აშშ-ის უზენაესმა სასამართლომ პრეზიდენტ დონალდ ტრამპის მიერ დაწესებული მასშტაბური ტარიფები გააუქმა, თეთრმა სახლმა განაცხადა, რომ შეწყდებოდა გარკვეული მოსაკრებლების ამოქმედება, რომლებიც ეროვნული საგანგებო სიტუაციების მოსაგვარებლად გამოყენებული კანონის ფარგლებში იყო დაწესებული. თეთრი სახლის განცხადებით, ეს ტარიფები "აღარ იქნება ძალაში და, როგორც კი შესაძლებელი გახდება, აღარ იქნება დაწესებული".
უზენაესი სასამართლოს გადაწყვეტილებით დაუოკებელმა ტრამპმა პარასკევს მოგვიანებით, თავის Truth Social პლატფორმაზე განაცხადა, რომ მისთვის "დიდი პატივი" იყო, ხელი მოეწერა ბრძანებაზე, რომელიც გლობალურ იმპორტზე დროებით 10%-იან ტარიფებს აწესებდა და "თითქმის დაუყოვნებლივ" ამოქმედდებოდა.
ეს ნაბიჯი მას შემდეგ გადაიდგა, რაც კონსერვატორებით დაკომპლექტებულმა უზენაესმა სასამართლომ განაცხადა, რომ 1977 წლის საერთაშორისო საგანგებო ეკონომიკური უფლებამოსილების აქტი (IEEPA), რომელიც ტრამპმა თავდაპირველად ტარიფების დასაწესებლად გამოიყენა, "პრეზიდენტს არ აძლევს ტარიფების დაწესების უფლებას".
ახალი 10%-იანი ტარიფი სამშაბათს, 00:01 საათზე (UTC/GMT დროით ოთხშაბათს 06:01) ამოქმედდება და თავდაპირველად 150 დღე შეიძლება გაგრძელდეს. თეთრი სახლის განცხადებით, ახალი იმპორტის მოსაკრებელი არ შეეხება გარკვეულ საკვებ პროდუქტებსა და მნიშვნელოვან მინერალებს ან საქონელს, რომლებზეც უკვე ვრცელდება ცალკეული ტარიფები, რომლებიც უზენაესი სასამართლოს გადაწყვეტილების შემდეგაც ძალაში რჩება.
სასამართლოს გადაწყვეტილება ძალაში ტოვებს მაისის თვეში მიღებულ ქვედა ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილებას, რომლის მიხედვითაც ტრამპმა საკუთარ უფლებამოსილებას გადააჭარბა სადამსჯელო და "ურთიერთპასუხი" ტარიფების ცალმხრივი დაწესებით. მთავრობას ქვედა ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება გასაჩივრებული ჰქონდა. ტრამპი რეგულარულად აწესებდა ან ემუქრებოდა სავაჭრო პარტნიორებს მსგავსი სანქციებით, მრავალი მიზეზის გამო, დაწყებული არასამართლიანი მოპყრობის ბუნდოვანი პრეტენზიებიდან, დამთავრებული უცხო ქვეყნების სასამართლოებზე ზემოქმედების მცდელობით, რათა დახმარებოდა თავის პოლიტიკურ მოკავშირეებს საზღვარგარეთ. აშშ-ის კონსტიტუცია ტარიფების დაწესების ერთადერთ უფლებამოსილებას კონგრესს ანიჭებს.
მიუხედავად იმისა, რომ სხვა პრეზიდენტები IEEPA-ს ხშირად იყენებდნენ სანქციების დასაწესებლად, ტრამპი პირველი პრეზიდენტია, ვინც ის იმპორტის გადასახადებისთვის გამოიყენა. პარასკევის უმრავლესობის მოსაზრებაში, მთავარმა მოსამართლემ ჯონ რობერტსმა განაცხადა: "აშშ-ის კონსტიტუციის შემქმნელებს საგადასახადო უფლებამოსილების არცერთი ნაწილი აღმასრულებელი ხელისუფლებისთვის არ გადაუცია." სასამართლომ დაადგინა, რომ "კონგრესს რომ განზრახული ჰქონოდა ტარიფების დაწესების გამორჩეული და არაჩვეულებრივი უფლებამოსილების გადაცემა" IEEPA-ს მეშვეობით, "ის ამას პირდაპირ გააკეთებდა, როგორც ამას თანმიმდევრულად აკეთებდა სხვა სატარიფო კანონებში".
გადაწყვეტილების შესახებ ახალი ამბების გავრცელების შემდეგ გაკეთებულ განცხადებაში, კანადის სავაჭრო პალატის პრეზიდენტმა და აღმასრულებელმა დირექტორმა, კენდის ლაინგმა, მას იურიდიული გადაწყვეტილება უწოდა და არა პოლიტიკის გადატვირთვა, და დასძინა: "კანადა მზად უნდა იყოს ახალი, უფრო მკვეთრი მექანიზმების გამოყენებისთვის, რათა განახორციელოს სავაჭრო ზეწოლა, შესაძლოა უფრო ფართო და დესტრუქციული შედეგებით."
ახალი ამბების გავრცელებიდან რამდენიმე საათში, ტრამპმა გადაწყვეტილებას "ღრმად იმედგამაცრუებელი" უწოდა და თავისი რისხვა იმ მოსამართლეებისკენ მიმართა, ვინც მისი სატარიფო უფლებამოსილების წინააღმდეგ მისცა ხმა. "მრცხვენია სასამართლოს ზოგიერთი წევრის გამო, რადგან მათ არ ჰქონდათ გამბედაობა, გაეკეთებინათ ის, რაც სწორია," თქვა მან და მათ, ვინც მისი ტარიფების ცალმხრივად დაწესების ძალაუფლების წინააღმდეგ მისცა ხმა, "ერის სირცხვილი" უწოდა. ტრამპმა პირველი ვადის განმავლობაში უზენაეს სასამართლოში სამი მოსამართლე დანიშნა; მხოლოდ მოსამართლემ ბრეტ კავანომ მისცა ხმა მის სასარგებლოდ, მაშინ როცა მოსამართლეები ემი კონი ბარეტ და ნილ გორსაჩი უმრავლესობის ნაწილი იყვნენ. ტრამპმა მოგვიანებით ამ ორს "თავიანთი ოჯახების სირცხვილი" უწოდა, თუმცა არ უთქვამს, რომ ნანობდა მათ დანიშვნას. შემდეგ მან სასამართლოს ლიბერალი მოსამართლეები "არაპატრიოტულად" და ანტიამერიკელებად მოიხსენია. იმის მტკიცების შემდეგ, რომ სასამართლო უცხოური გავლენის ქვეშ იმყოფებოდა და გამოძიებებით დაიმუქრა, ტრამპმა განაცხადა, რომ უცხო ქვეყნები "ქუჩებში ცეკვავენ [გადაწყვეტილების გამო], მაგრამ დიდხანს არ იცეკვებენ." მისი თქმით, მრავალი სხვა ზომა მუშავდება და მან უპასუხოდ დატოვა შეკითხვა კონგრესთან კონსულტაციის აუცილებლობის შესახებ, განაცხადა რა: "მე არ მაქვს ვალდებულება. მე მაქვს ტარიფების დაწესების უფლება და ყოველთვის მქონდა ტარიფების დაწესების უფლება," რითაც, როგორც ჩანს, სასამართლოს გადაწყვეტილება უგულებელყო. კითხვაზე, გამოიწვევდა თუ არა გადაწყვეტილება კიდევ უფრო მაღალ ტარიფებს, ტრამპმა თქვა: "შესაძლოა."
პარასკევის გადაწყვეტილება, რომელსაც კონსერვატორმა მოსამართლეებმა სამუელ ალიტომ, კლარენს თომასმა და ბრეტ კავანომ არ დაეთანხმეს, პირველი შემთხვევა იყო, როდესაც უზენაესმა სასამართლომ ტრამპის აღმასრულებელი უფლებამოსილების შეზღუდვის ნაბიჯები გადადგა. განსხვავებული აზრის დაწერისას, მოსამართლემ ბრეტ კავანომ განაცხადა, რომ პარასკევის გადაწყვეტილება "სავარაუდოდ, მომავალში დიდად არ შეზღუდავს პრეზიდენტის სატარიფო უფლებამოსილებას." ტრამპი პარასკევამდე ამ საქმეზე ღიად საუბრობდა და აფრთხილებდა, რომ ტარიფების დაწესების მისი უნარის გაუქმება ქვეყნისთვის ეკონომიკური დარტყმა იქნებოდა. კონგრესის საბიუჯეტო ოფისმა მანამდე გამოაქვეყნა პროგნოზები, რომლის მიხედვითაც ტარიფები 3 ტრილიონი დოლარის (2.54 ტრილიონი ევრო) შემოსავალს მოიტანდა.
#კონგრესი
#დონალდ ტრამპი
#თეთრი სახლი
#ტარიფები
#აშშ-ის უზენაესი სასამართლო
#ieepa
#საერთაშორისო ვაჭრობა
#პრეზიდენტის უფლებამოსილება
წყარო: www.dw.com
გაზიარება