აშშ-ის გარემოს დაცვის სააგენტომ გააუქმა კლიმატის ცვლილებასთან დაკავშირებული დასკვნა, რაც რეგულაციების შემცირებისკენ მიმართული კამპანიის ნაწილია. ათზე მეტმა ჯანდაცვისა და გარემოს დაცვის ადვოკატირების ჯგუფმა შეერთებულ შტატებში სარჩელი შეიტანა გარემოს დაცვის სააგენტოს (EPA) წინააღმდეგ 2009 წლის კლიმატის ცვლილებასთან დაკავშირებული საკვანძო დასკვნის გაუქმების გადაწყვეტილების გამო. ეს დასკვნა, რომელიც საფრთხის აღმნიშვნელ დასკვნად (endangerment finding) არის ცნობილი, ადგენდა, რომ სათბურის აირები საფრთხეს უქმნის საზოგადოებრივ ჯანმრთელობასა და გარემოს უსაფრთხოებას, რადგან ისინი კლიმატის ცვლილების მთავარი განმაპირობებელი ფაქტორებია. თუმცა, პრეზიდენტ დონალდ ტრამპის ადმინისტრაციის პირობებში, საფრთხის აღმნიშვნელი დასკვნა გაუქმდა 12 თებერვალს. ამან გამოიწვია ოთხშაბათის სარჩელი, პირველი ასეთი სახის, რომელიც ამტკიცებს, რომ ტრამპის ადმინისტრაციის გადაწყვეტილება საფრთხეს შეუქმნის აშშ-ის მოქალაქეების ჯანმრთელობასა და კეთილდღეობას. „საფრთხის აღმნიშვნელი დასკვნის გაუქმება ყველას გვაყენებს საფრთხეში. ადამიანებს მთელ მსოფლიოში მოუწევთ მეტი დაბინძურება, მაღალი ხარჯები და ათასობით თავიდან აცილებადი სიკვდილი,“ – განაცხადა პიტერ ზალზალმა, გარემოს დაცვის ფონდის (Environmental Defense Fund), ერთ-ერთი მოსარჩელე ორგანიზაციის სუფთა ჰაერის სტრატეგიების ასოცირებულმა ვიცე-პრეზიდენტმა. საფრთხის აღმნიშვნელი დასკვნა აშშ-ში გარემოსდაცვითი რეგულაციების საკვანძო პოლიტიკად ითვლებოდა, რომელიც იურიდიულ საფუძველს წარმოადგენდა სათბურის გაზების ემისიების შეზღუდვისა და სუფთა ენერგიის პროგრამების წახალისებისთვის. თუმცა, ტრამპის ადმინისტრაციამ სათავეში ჩაუდგა მოძრაობას, რომელიც მიზნად ისახავს კლიმატის ცვლილების ინიციატივებიდან გამოსვლას, როგორც შიდა, ისე საერთაშორისო დონეზე. 2025 წლის იანვარში თანამდებობაზე დაბრუნებისთანავე, ტრამპმა განაცხადა, რომ იგი კვლავ გაიყვანდა აშშ-ს პარიზის კლიმატის შეთანხმებიდან, ისევე როგორც ეს გააკეთა თავისი პირველი ვადის განმავლობაში. ცოტა ხნის წინ, მიმდინარე წლის 7 იანვარს, რესპუბლიკელმა ლიდერმა გამოსცა აღმასრულებელი ბრძანება, რომელიც მის მთავრობას ავალდებულებდა შეეწყვიტა თანამშრომლობა ათობით საერთაშორისო ორგანიზაციასთან და ხელშეკრულებასთან, მათ შორის კლიმატის ცვლილების მთავრობათაშორის ექსპერტთა ჯგუფთან (IPCC) და გაეროს კლიმატის ცვლილების ჩარჩო კონვენციასთან. ტრამპის საარჩევნო კამპანია რეგულაციების შემცირებასა და წიაღისეულ საწვავში რეინვესტირებაზე იყო ორიენტირებული, ხშირად იყენებდა სლოგანს: „იბურღე, პატარავ, იბურღე“. მას შემდეგ მან გადადგა ნაბიჯები ფედერალურ მიწებსა და ოფშორულ ზონებში ნავთობის ახალი მოძიებისკენ, და მხოლოდ ამ თვეში განაცხადა, რომ თავდაცვის დეპარტამენტი ენერგიის წარმოებისთვის ქვანახშირს მიანიჭებდა პრიორიტეტს. პრეზიდენტმა ეს ქმედებები შეუთავსა განცხადებებს, რომლებიც ეჭვქვეშ აყენებენ კლიმატის ცვლილების მეცნიერებას, მიუხედავად იმისა, რომ იგი ათწლეულების მტკიცებულებებით არის გამყარებული. მაგალითად, გაეროს გენერალურ ასამბლეაზე სექტემბერში სიტყვით გამოსვლისას, ტრამპმა გააკრიტიკა მსოფლიო ლიდერები კლიმატის ცვლილებასთან ბრძოლის მცდელობისთვის. „ეს არის უდიდესი თაღლითობა, რაც კი ოდესმე ჩადენილა მსოფლიოში, ჩემი აზრით“, – განაცხადა ტრამპმა. მან გაკიცხა პროგნოზები, რომ გლობალური ტემპერატურა გაიზრდებოდა ფართომასშტაბიანი ემისიების შედეგად. ეს პროგნოზები, მისი თქმით, „შეუქმნია სულელ ხალხს“, რომელთაც თავიანთი ქვეყნები „წარმატების შანსის გარეშე“ დატოვეს. „თუ ამ მწვანე თაღლითობას არ მოშორდებით, თქვენი ქვეყანა მარცხისთვისაა განწირული. და მე მართლაც კარგად გამომდის მოვლენების პროგნოზირება,“ – უთხრა მან მსოფლიო ლიდერებს აუდიტორიაში. თუმცა, საფრთხის აღმნიშვნელი დასკვნის გაუქმება იყო ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი ქმედება, რომელიც ტრამპმა შიდა ფრონტზე განახორციელა სუფთა ენერგიის ინიციატივების შეწყვეტის მიზნით. ტრამპის ადმინისტრაციამ ამ ნაბიჯს უწოდა „აშშ-ის ისტორიაში ყველაზე დიდი დერეგულაციური ქმედება“. მან ასევე განაცხადა, რომ საფრთხის აღმნიშვნელი დასკვნის გაუქმება აშშ-ის მომხმარებლებს აძლევს უფრო მეტ არჩევანს ავტომობილების შეძენისას, რომლებიც ადრე ემისიის სტანდარტებს ექვემდებარებოდა. თუმცა, კრიტიკოსები ამტკიცებენ, რომ ეს ფაქტობრივად ანგრევს ათწლედნახევარზე მეტი ხნის გარემოსდაცვით რეგულაციებს, რაც არეულობას იწვევს საავტომობილო ინდუსტრიაშიც კი. „ეს არ არის მხოლოდ უკუსვლა. EPA ცდილობს სრულად უარყოს თავისი საკანონმდებლო უფლებამოსილება, დაარეგულიროს სათბურის გაზები სატრანსპორტო საშუალებებიდან“, – განაცხადა ბრაიან ლინკმა, გარემოსდაცვითი სამართლისა და პოლიტიკის ცენტრის უფროსმა იურისტმა ოთხშაბათის განცხადებაში. „ეს უგუნური და იურიდიულად გაუმართლებელი გადაწყვეტილება დაუყოვნებლივ გაურკვევლობას ქმნის ბიზნესისთვის, იძლევა ხანგრძლივი სამართლებრივი ბრძოლების გარანტიას და ძირს უთხრის ფედერალური კლიმატის რეგულაციების სტაბილურობას.“ ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის შეფასებით, ჰაერის დაბინძურება ყოველწლიურად შვიდ მილიონზე მეტი ადამიანის სიკვდილს იწვევს. ოთხშაბათის სარჩელი ამტკიცებს, რომ აშშ-ის მთავრობას ეკისრება პასუხისმგებლობა, დაიცვას თავისი მოქალაქეები ასეთი ზიანისგან. თუმცა, არსებობს ეკონომიკური ასპექტიც. საფრთხის აღმნიშვნელი დასკვნის მომხრეებმა აღნიშნეს, რომ მისი გაუქმება აშშ-ს უკან სწევს კლიმატის ცვლილების მოსაგვარებლად ინოვაციების შემუშავებასა და განახლებადი ენერგიის ხელშეწყობაში. კრიტიკოსები ამტკიცებენ, რომ ვინაიდან ბევრი ქვეყანა საწვავის ემისიის სტანდარტების გამკაცრებას ცდილობს, აშშ-ში წარმოებულმა ავტომობილებმა შესაძლოა საექსპორტო ბაზრები დაკარგონ საზღვარგარეთ. ოთხშაბათის სარჩელი შეტანილ იქნა აშშ-ის საოლქო სასამართლო სისტემაში, ვაშინგტონში, და მოპასუხეებად დასახელებული არიან როგორც EPA, ისე მისი ადმინისტრატორი, ლი ზელდინი.