ტრამპი, რომელმაც ადრე განაცხადა, რომ ხამენეი „ძალიან უნდა ღელავდეს“, ირანელებს მთავრობის დამხობისკენ მოუწოდებს. შეერთებულმა შტატებმა და ისრაელმა ირანზე თავდასხმების ახალი რაუნდი განახორციელეს, რამაც კვლავ შეაფერხა მოლაპარაკებები ირანის ბირთვულ პროგრამაზე და კითხვები გააჩინა ქვეყნის უსაფრთხოების და ხელმძღვანელობის აპარატის სამიზნეში მოქცევის მცდელობებთან დაკავშირებით. შაბათს ირანის დედაქალაქ თეირანში სამიზნეში მოქცეულ ტერიტორიებს შორის იყო ირანის უზენაეს ლიდერ აიათოლა ხამენეისთან დაკავშირებული ადგილები. გთავაზობთ მეტ ინფორმაციას ხამენეიზე და იმაზე, თუ რატომ ცდილობენ აშშ და ისრაელი პოტენციურად ისლამური რესპუბლიკის ხელმძღვანელობის „თავის მოკვეთას“ (ლიკვიდაციას): ირანული მედია იუწყება, რომ აშშ-ის და ისრაელის თავდასხმები მოხდა მთელი ქვეყნის მასშტაბით, მათ შორის დედაქალაქ თეირანის რამდენიმე რაიონში. ირანის ნახევრად ოფიციალურმა საინფორმაციო სააგენტო „თასნიმმა“ განაცხადა, რომ შვიდი რაკეტა მოხვდა პრეზიდენტის სასახლის მახლობლად მდებარე ტერიტორიას, რომელიც თეირანის ჩრდილოეთით, შემირანში მდებარეობს, ასევე ხამენეის კომპლექსის მახლობლად. „ასოციეიტედ პრესის“ ცნობით, თავდასხმები ასევე მოხდა დედაქალაქში ხამენეის ოფისებთან ახლოს. გაურკვეველია. საინფორმაციო სააგენტო „როიტერმა“ წყაროზე დაყრდნობით განაცხადა, რომ ხამენეი თეირანში არ იმყოფებოდა და უსაფრთხო ადგილას იყო გადაყვანილი. 86 წლის ისლამური სწავლული ირანის უზენაესი ლიდერია 1989 წლიდან. მან შეცვალა ისლამური რესპუბლიკის გვიანდელი დამაარსებელი, ქარიზმატული აიათოლა რუჰოლა ხომეინი, რომელიც გადასახლებიდან დაბრუნდა და ირანის 1979 წლის რევოლუციას ხელმძღვანელობდა, რომელმაც დაამხო აშშ-ის მოკავშირე და შაჰი, მოჰამად რეზა ფეჰლევი. მას აქვს საბოლოო უფლებამოსილება ხელისუფლების ყველა შტოზე, სამხედრო ძალებზე და სასამართლოზე, ამავდროულად მოქმედებს როგორც ქვეყნის სულიერი ლიდერი. მისი მმართველობის დროს, ხამენეიმ გაუძლო დასავლეთთან დაპირისპირებულ ურთიერთობას, მათ შორის ინტენსიურ სანქციებს, და სახლში პროტესტის რამდენიმე ტალღას ეკონომიკური და უფლებების საკითხებთან დაკავშირებით. მან აშშ-ს ირანის „ნომერ პირველი მტერი“ უწოდა, ისრაელი კი მას მჭიდროდ მიჰყვება. ხამენეის ძალაუფლებისთვის გადამწყვეტია ირანის ორი წამყვანი უსაფრთხოების ინსტიტუტის – ისლამური რევოლუციური გვარდიის კორპუსის (IRGC) და ბასიჯის ნახევრად სამხედრო ძალების – ერთგულება, რომლებსაც ასობით ათასი მოხალისე ჰყავთ. ხამენეი დიდი ხანია აცხადებს, რომ ირანი არასოდეს შექმნის ბირთვულ იარაღს და რომ მისი ბირთვული პროგრამა მხოლოდ სამოქალაქო მიზნებისთვისაა. არც აშშ-ის დაზვერვას და არც გაეროს ბირთვული სააგენტოს არ უპოვია რაიმე მტკიცებულება იმისა, რომ ირანი ატომურ იარაღს მისდევდა, ნარატივს, რომელსაც ისრაელი და ტრამპის ადმინისტრაციის ზოგიერთი წევრი მაინც აწვებოდა. ორივე ქვეყნის ოფიციალურმა პირებმა ადრე გააჟღერეს მუქარა ხამენეის წინააღმდეგ. ივნისში, აშშ-ის და ისრაელის ირანზე 12-დღიანი თავდასხმების ომის და თეირანის საპასუხო დარტყმების შემდეგ ისრაელის წინააღმდეგ, ისრაელის თავდაცვის მინისტრმა ისრაელ კაცმა განაცხადა, რომ ხამენეი „ვერ გააგრძელებს არსებობას“. „დიქტატორი, როგორიცაა ხამენეი, რომელიც დგას ირანის მსგავსი სახელმწიფოს სათავეში და აქვს ისრაელის განადგურების საშინელი მიზანი – ვერ გააგრძელებს არსებობას“, – თქვა მან. იმავე თვეში, ისრაელის პრემიერ-მინისტრმა ბენიამინ ნეთანიაჰუმ მიანიშნა, რომ ისრაელს არ გამოურიცხავს ხამენეის მკვლელობის მცდელობა, ქმედება, რომელიც, მისი თქმით, „დაასრულებდა“ აშშ-სა და ირანს შორის ხანგრძლივ კონფლიქტს. აშშ-ში, პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა ასევე გააკეთა განცხადებები, რომლებიც, როგორც ჩანს, ხამენეის ემუქრებოდა. ამ თვის დასაწყისში ABC News-თან ინტერვიუში ტრამპმა განაცხადა, რომ ირანის ლიდერი „ძალიან უნდა ღელავდეს“, რადგან აშშ რეგიონში სამხედრო რესურსებს აგროვებდა. ცალკეულ განცხადებებში მან თქვა, რომ ირანში რეჟიმის ცვლილება იქნებოდა „საუკეთესო, რაც შეიძლება მოხდეს“ და რომ „არიან ადამიანები“, რომლებსაც შეეძლოთ ხელმძღვანელობის აღება, დეტალების დაზუსტების გარეშე. როდესაც მან გასულ წელს ირანზე თავდასხმები ბრძანა, ტრამპმა განაცხადა, რომ ხამენეი იქნებოდა „მარტივი სამიზნე“, თუ აშშ გადაწყვეტდა მისთვის დევნას. „ზუსტად ვიცით, სად იმალება ეგრეთ წოდებული „უზენაესი ლიდერი“, – თქვა ტრამპმა. „ის ადვილი სამიზნეა, მაგრამ იქ უსაფრთხოდ არის – ჩვენ არ ვაპირებთ მის მოკვლას, ყოველ შემთხვევაში, ჯერჯერობით.“ თავდასხმების შემდეგ გაკეთებულ განცხადებებში ტრამპმა პირობა დადო, რომ „გაანადგურებდა“ ირანის საზღვაო ფლოტს და სარაკეტო ობიექტებს, და ირანელებს მთავრობის დამხობისკენ მოუწოდა. „როცა ჩვენ დავასრულებთ, თქვენი მთავრობა თქვენ აიღეთ. ის თქვენი იქნება,“ – თქვა ტრამპმა. „ეს ალბათ თქვენი ერთადერთი შანსი იქნება თაობებისთვის.“ „ალ-ჯაზირას“ ჟურნალისტმა ალი ჰაშემმა, რომელიც ირანს ვრცლად აშუქებდა, განაცხადა, რომ აშშ-ის და ისრაელის თავდასხმები „ძირითადად მიზნად ისახავს [პოლიტიკური ელიტის] თავის მოკვეთას (ლიკვიდაციას)“. „რამდენად წარმატებული ან წარუმატებელი იყო ეს, ამის თქმა ჯერ ადრეა.“