საერთაშორისო ურთიერთობები
/
26.02.2026
აშშ-ირანის მოლაპარაკებები ჟენევაში: თეირანი შეთანხმებას „ხელის მიწვდომის მანძილზე“ აცხადებს, ვაშინგტონი სამხედრო ზეწოლას აგრძელებს
ჟენევაში დაგეგმილ მოლაპარაკებებამდე, ირანის საგარეო საქმეთა მინისტრი აბას არაღჩი აცხადებს, რომ აშშ-თან კონფლიქტის თავიდან აცილების შეთანხმება „ხელის მიწვდომის მანძილზეა“. მისი განცხადება დაემთხვა აშშ-ის მეორე ავიამზიდის ახლო აღმოსავლეთისკენ მიმართულებას. არაღჩი ხაზს უსვამს ირანის უფლებას მშვიდობიან ბირთვულ ტექნოლოგიაზე, თუმცა კატეგორიულად უარყოფს ბირთვული იარაღის შექმნას. ამავდროულად, პრეზიდენტმა ტრამპმა, მიუხედავად დიპლომატიის უპირატესობის აღიარებისა, კვლავ გააფრთხილა ირანი ბირთვული ამბიციების
საგარეო საქმეთა მინისტრ აბას არაღჩის განცხადებები ჟენევის მოლაპარაკებებამდე მაშინ გაკეთდა, როდესაც აშშ-ის მეორე ავიამზიდი ახლო აღმოსავლეთისკენ მიემართება.
ირანის საგარეო საქმეთა მინისტრმა აბას არაღჩიმ განაცხადა, რომ შეერთებულ შტატებთან კონფლიქტის თავიდან აცილების მიზნით შეთანხმება „ხელის მიწვდომის მანძილზეა“, რაც ჟენევაში, შვეიცარიაში, ორ ქვეყანას შორის მოლაპარაკებების წინ გაკეთდა. არაღჩიმ განაცხადა, რომ „ისტორიული შესაძლებლობა მიაღწიო უპრეცედენტო შეთანხმებას“ დამოკიდებული იქნება იმაზე, „მიენიჭება თუ არა დიპლომატიას პრიორიტეტი“, რაც შესაძლოა მინიშნება იყოს აშშ-ის პრეზიდენტ დონალდ ტრამპის მუდმივ მუქარაზე, გამოიყენოს სამხედრო ძალა ირანის წინააღმდეგ.
სამშაბათს, სოციალურ მედიაში გავრცელებულ განცხადებაში, ირანის მთავარმა დიპლომატმა დაამატა, რომ მისი ქვეყანა „კრისტალურად ნათლად“ აცხადებს, რომ „არავითარ შემთხვევაში არ შეიმუშავებს ბირთვულ იარაღს“, ამავდროულად აღიარებს ირანელი ხალხის უფლებას „მშვიდობიანი ბირთვული ტექნოლოგიის“ სარგებელზე.
ოთხშაბათს, ჟენევაში დაგეგმილი არაპირდაპირი მოლაპარაკებები იქნება მესამე რაუნდი ვაშინგტონსა და თეირანს შორის, ომანის შუამავლობით, რომელმაც განაცხადა, რომ იმედოვნებს „პოზიტიურ იმპულსს შეთანხმების დასრულებისკენ კიდევ ერთი ნაბიჯის გადადგმაში“.
სამშაბათს საღამოს ვაშინგტონში, კონგრესისადმი მიმართვისას, ტრამპმა კვლავ მტრული ტონი გამოიყენა თეირანის მიმართ. მიუხედავად იმისა, რომ დიპლომატიას ანიჭებდა უპირატესობას, მან ირანი დაადანაშაულა რაკეტების შემუშავებაში, რომლებსაც „მალე შეეძლებათ მიაღწიონ ამერიკის შეერთებულ შტატებს“.
„ჩემი უპირატესობაა ამ პრობლემის დიპლომატიური გზით გადაჭრა. მაგრამ ერთი რამ ცხადია, არასოდეს დავუშვებ მსოფლიოში ტერორის ნომერ პირველ სპონსორს, რაც ისინი უდავოდ არიან, ჰქონდეს ბირთვული იარაღი. ამას ვერ დავუშვებ“, – განაცხადა ტრამპმა.
ტრამპმა თქვა, რომ 2025 წლის ივნისში აშშ-ის თავდასხმის შემდეგ ირანის ბირთვულ ობიექტებზე, „მათ გაფრთხილება მიეცათ, რომ არ შეეცადონ თავიანთი იარაღის პროგრამის, კერძოდ, ბირთვული იარაღის აღდგენას – თუმცა ისინი აგრძელებენ“. „ისინი ყველაფერს თავიდან იწყებენ. ჩვენ გავანადგურეთ, მათ კი თავიდან უნდათ დაწყება და ამ მომენტში, კვლავ მისდევენ თავიანთ ბოროტ განზრახვებს. ჩვენ მათთან მოლაპარაკებებს ვაწარმოებთ. მათ შეთანხმების მიღწევა სურთ, მაგრამ ჩვენ არ გვსმენია ის საიდუმლო სიტყვები: „ჩვენ არასოდეს გვექნება ბირთვული იარაღი“, – დასძინა მან.
არაღჩი მოლაპარაკებებს ირანის სახელით ხელმძღვანელობდა, ხოლო თეთრი სახლის წარმომადგენელი სტივ უიტკოფი და ტრამპის სიძე, ჯარედ კუშნერი, აშშ-ს წარმოადგენდნენ. ჟენევაში ბოლო მოლაპარაკებების შემდეგ, ტრამპმა განაცხადა, რომ თეირანს 10-დან 15 დღემდე ვადა ჰქონდა „მნიშვნელოვანი შეთანხმების“ მისაღწევად, კვლავ მოიხსენიებს სამხედრო ჩარევის შესაძლო საფრთხეს ირანთან ახლოს აშშ-ის სამხედრო ძალების უზარმაზარი გაძლიერების ფონზე.
ოთხშაბათს მოლაპარაკებები გაიმართება მაშინ, როდესაც აშშ-ის საზღვაო ფლოტმა თავისი უდიდესი ავიამზიდი, USS ჯერალდ რ. ფორდი, ნატოს ბაზაზე, საბერძნეთის კუნძულ კრეტაზე დააბინავა, ახლო აღმოსავლეთისკენ მიმავალ გზაზე, სადაც აშშ ბოლო კვირებში ზრდის თავის სამხედრო ყოფნას. ირანის რევოლუციური გვარდიის კორპუსი (IRGC) ასევე ატარებს სამხედრო წვრთნებს ქვეყნის სამხრეთით და აცხადებს, რომ ამ ტერიტორიაზე „ძლიერი ციხესიმაგრე“ ააშენა.
„ალ ჯაზირას“ ჟურნალისტმა ტოჰიდ ასადიმ, რომელიც თეირანიდან იუწყებოდა, განაცხადა, რომ „ირანში საზოგადოებრივი განწყობა სხვადასხვა გრძნობის ნაზავია, რომელიც მერყეობს ომის შიშსა (რეგიონში ამერიკელების სამხედრო ძალის გაძლიერების გამო) და დიპლომატიის იმედს შორის“.
ასადიმ თქვა, რომ მოლაპარაკებები „საზოგადოებრივი უკმაყოფილების“ ფონზე მიმდინარეობდა, რაც გამოიხატა დეკემბერში ირანში გამართულ „მასობრივ საპროტესტო აქციებში“, რომლებიც „თავდაპირველად ეკონომიკურმა სირთულეებმა გამოიწვია“.
„ამჟამად, ჩვენ ასევე გვესმის უკმაყოფილების ხმები, რომლებიც პოლიტიკურ და სოციალურ სფეროებში ისმის, სულ მცირე, ბოლო სამი დღის განმავლობაში, დედაქალაქის ზოგიერთ დიდ უნივერსიტეტსა და ქვეყნის მასშტაბით“, – დასძინა მან.
აშშ-მა აღიარა, რომ ირანში აშშ დოლარის დეფიციტი გამოიწვია, რამაც მძიმე ეკონომიკური შედეგები მოიტანა, მათ შორის ირანის ერთ-ერთი უმსხვილესი ბანკის კოლაფსი დეკემბრის ქუჩის საპროტესტო აქციების წინ.
#აშშ
#დონალდ ტრამპი
#ირანი
#დიპლომატია
#ბირთვული შეთანხმება
#ომანი
#აბას არაღჩი
#ჟენევის მოლაპარაკებები
#სამხედრო დაძაბულობა
#ისლამური რევოლუციის გუშაგთა კორპუსი
წყარო: www.aljazeera.com
გაზიარება