ანტარქტიდა გიხმობს: თავგადასავლების მოყვარულთათვის ვაკანსიებია, მაგრამ გაუძლებთ ექსტრემალურ პირობებს?

გაერთიანებული სამეფოსა და აშშ-ის ანტარქტიდის კვლევითი სადგურები აქტიურად ეძებენ ახალ თანამშრომლებს „სამხრეთისკენ გასამგზავრებლად“. არ არის აუცილებელი, იყოთ მეცნიერი, რადგან ვაკანსიები მოიცავს როგორც დურგლებს, ელექტრიკოსებს, მზარეულებს, ასევე პარიკმახერებსაც კი. მაგრამ შეძლებთ თუ არა გაუმკლავდეთ სიცივესა და იზოლაციას? მას შემდეგ, რაც 19 წლის დენ მაკკენზი ჩრდილოეთ ინგლისის ქალაქ უიგანიდან წამოვიდა, მსოფლიოს მრავალ შორეულ კუთხეში უმუშავია. ახლა 38 წლის ყოფილი საზღვაო ინჟინრის ყველაზე შორეული და რთული როლი მისი ამჟამინდელი თანამდებობაა – ის ანტარქტიდის Halley VI კვლევითი სადგურის ხელმძღვანელია. ეს არის ერთ-ერთი ხუთი სადგურიდან ყინულოვან კონტინენტზე, რომელსაც დიდი ბრიტანეთის პოლარული კვლევის ინსტიტუტი, ბრიტანეთის ანტარქტიდის კვლევის სამსახური (BAS) მართავს. „ყოველთვის თავგადასავლების მოყვარული ვიყავი და ყველაზე ველური ადგილების აღმოჩენა მაინტერესებდა“, – ამბობს მაკკენზი BBC-სთან სატელიტური ვიდეოზარის საშუალებით საუბრისას. „მეზღვაური ვიყავი და აღარ მინდოდა გემებზე მუშაობის გაგრძელება, მაგრამ მსგავსი რამის კეთება მსურდა. ვფიქრობდი, ეს საკმაოდ კარგად შეესაბამებოდა ჩემს უნარებს.“ მაკკენზი თავის სამუშაოზე საუბრობს, ამასობაში კი ანტარქტიდაზე ზაფხულის მშვენიერი დღეა, შედარებით თბილი -15C. მისი ფანჯრიდან თვალუწვდენელი თეთრი სივრცე იშლება, რომელსაც ზემოდან სუფთა ლურჯი ცის ფართო ფენა ესაზღვრება. „ეს ტემპერატურა აქ საკმაოდ სასიამოვნოა“, – ამბობს ის. „მინუს ხუთი არის ყველაზე თბილი, რაც შეიძლება იყოს. ტემპერატურა შეიძლება დაეცეს -40-მდე, მაგრამ საშუალოდ დაახლოებით -20 გრადუსია.“ მაკკენზი ხელმძღვანელობს 40-კაციან გუნდს, რომელიც Halley VI-ში ანტარქტიდის ზაფხულის სეზონზე, ნოემბრიდან თებერვლის შუა რიცხვებამდე მუშაობს. BAS-ის სადგურები აკვირდებიან ველური ბუნებისა და გარემოს სხვადასხვა ასპექტს. Halley VI ფოკუსირებულია კოსმოსურ და ატმოსფერულ მონაცემებზე, ასევე შეისწავლის ბრანტის ყინულის შელფს, რომელზეც ის სანაპიროსთან ახლოს მდებარეობს, და დედამიწის ოზონის შრეში არსებულ ხვრელს. გუნდი არა მხოლოდ უკიდურეს სიცივეს განიცდის, არამედ ანტარქტიდის ზაფხული უწყვეტი დღის შუქითაც გამოირჩევა, რომელიც კვირების განმავლობაში გრძელდება და გრძელი მზის ჩასვლით სრულდება. მაკკენზიმ სადგურის ხელმძღვანელის პოსტამდე მიაღწია 2019 წელს „ყინულზე“ პირველი კონტრაქტის დასრულების შემდეგ. მან მუშაობა დაიწყო მექანიკური მომსახურების ინჟინრად BAS-ის როტერას კვლევით სადგურზე, რომელიც Halley VI-დან 1000 მილის დაშორებით მდებარეობს. მისი, როგორც სადგურის ხელმძღვანელის, მოვალეობები მოიცავს მარაგების მართვას, ჯანმრთელობისა და უსაფრთხოების უზრუნველყოფას და ტრენინგებს. მაკკენზის ასევე ევალება გუნდისთვის ემოციური მხარდაჭერის გაწევა, როდესაც იზოლაცია და ახლო ურთიერთობებში წარმოშობილი კონფლიქტები ზედმეტად დამთრგუნველი ხდება. „ადამიანები მოდიან შენს ოფისში და ამბობენ, რომ არც თუ ისე კარგი დღე აქვთ, ან სახლში რაღაც მოხდა, შენ კი უნდა ეცადო, დაეხმარო მათ. ეს სამუშაო ძალიან მრავალფეროვანია.“ მაკკენზი ერთ-ერთია იმ 120 BAS-ის თანამშრომლიდან, რომლებიც ანტარქტიდაში ზაფხულის სეზონზე იმყოფებოდნენ, რომელიც ახლა სრულდება. მათი უმეტესობა, მათ შორის მაკკენზიც, დიდ ბრიტანეთში მაისის ბოლოს დაბრუნდება, თუმცა 50-მდე ადამიანი ზამთრის სიბნელეში დარჩება. მაკკენზი წლის დარჩენილ ნაწილს BAS-ის კემბრიჯის შტაბ-ბინაში გაატარებს, თუმცა მას ანტარქტიდაში უკვე გამოუზამთრებია. „როდესაც ზამთარი მოდის, ხალხის უმეტესობის წასვლის შემდეგ წარმოუდგენელ თავისუფლებას გრძნობ“, – ამბობს ის. „თავს მსოფლიოში ყველაზე თავისუფალ ადამიანად გრძნობ. გყავს მჭიდროდ შეკრული ჯგუფი და ყველა ნამდვილად ზრუნავთ ერთმანეთზე – პატარა ოჯახივით ხდებით. ყველა ერთმანეთს უვლის.“ BAS ყოველწლიურად 150-მდე ახალ თანამშრომელს იღებს ანტარქტიდაზე სამუშაოდ. მიუხედავად იმისა, რომ სპეციალისტთა – მეცნიერებისა და ინჟინრების – როლები ძირითად მიმართულებას წარმოადგენს, სამუშაო ადგილების დაახლოებით 70% ოპერატიული ფუნქციების შესრულებაზე მოდის, რაც სადგურების გამართული მუშაობისთვის არის საჭირო. ელექტრიკოსებისა და მზარეულების გარდა, თანამშრომელთა შორის არიან მედიკოსები, ექიმები და სანტექნიკოსები. ხელფასები წელიწადში 31,244 ფუნტიდან იწყება, მოწოდებულია მგზავრობა, განთავსება, კვება და ეკიპირება უკიდურესი ტემპერატურის ასატანად. საერთო ჯამში, ზაფხულის თვეებში ანტარქტიდაზე დაახლოებით 5,000 ადამიანი მუშაობს, 80 კვლევით სადგურზე, რომლებსაც 30-მდე ქვეყანა მართავს. როგორც BAS, ასევე მისი ამერიკული ეკვივალენტი, აშშ-ის ანტარქტიდის პროგრამა, სამუშაო ადგილებს ონლაინ აქვეყნებენ. BAS ასევე მარტში ღია კარის დღეს ატარებს. მაგრამ მათ, ვინც თავგადასავლების მოწოდებით არიან მოხიბლულნი, უნდა დარწმუნდნენ, რომ ზუსტად იციან, რაზე თანხმდებიან. ახალი საკვები მწირია და ალკოჰოლი შეზღუდულია. BAS-ის ობიექტებზე განთავსება საერთო საცხოვრებლებში ხდება. პერსონალი მუშაობს შვიდდღიანი ცვლის გრაფიკით. BAS-ის შერჩევის პროცესი კონფლიქტების მოგვარებისა და პრობლემების გადაჭრის უნარებს ამოწმებს, რასაც წარმატებული კანდიდატებისთვის საფუძვლიანი წინასწარი მომზადება მოსდევს. თუმცა, ფიზიკურ გამოწვევებსა და სიცივეზე მეტად, ყველაზე მეტ პრობლემას ადამიანებისთვის კოლეგებთან მჭიდრო სიახლოვე და მკაცრი რუტინა ქმნის, მარიელა ჯანკოლას, BAS-ის HR დეპარტამენტის ხელმძღვანელის თქმით. ის ამას „უნივერსიტეტში დაბრუნებას“ ადარებს. „ბევრი ამბობს, 'ადამიანებთან ურთიერთობა არ მიჭირს'. შემდეგ კი ხვდებიან, რომ არაკომფორტულია სხვისთვის სივრცის გაზიარება. „მნიშვნელოვანია შეეგუო იმ ფაქტს, რომ პირადი სივრცე არ გექნება, რადგან ადამიანები სულ შენს გვერდით არიან. შემდეგ ისინი...