ანა ძიაფშიფას 2023 წლის კოლაჟური დოკუმენტური ფილმი მაყურებელს საკუთარ ისტორიაში იწვევს და პირად გამოცდილებაზე დაყრდნობით იკვლევს, რას ნიშნავს იყო აფხაზ-ქართველი ქალი. ძიაფშიფას უახლესი ფილმი, „საკუთარი თავის პორტრეტი საზღვარზე“, პირველივე წუთებიდან ცხადყოფს, რომ ეს იქნება პირველი პირის თხრობა, აგებული ძიაფშიფას ოჯახის ისტორიასა და გამოცდილებაზე. 1982 წელს თბილისში დაბადებული, აფხაზი მამისა და ქართველი დედის შვილი, ძიაფშიფა შერეული იდენტობით გაიზარდა, რის გამოც იგი ხშირად თავს უცხოდ გრძნობდა, განსაკუთრებით აფხაზეთის ომის (1992–1993) შემდეგ. მისი აფხაზი ბაბუის, თბილისის „დინამოს“ ფეხბურთელის, ცნობადობის გამო, გარშემომყოფები მას მხოლოდ ორ იდენტობას მიაწერდნენ: ან დიდი ძიაფშიფას ნათესავი იყო, ან აფხაზეთიდან დევნილი. მაგრამ ვინ არის ის, როგორც ინდივიდი? და რას ნიშნავს იყო აფხაზიც და ქართველიც საზოგადოებაში, რომელიც კონფლიქტით არის შეპყრობილი? ამ კითხვების შესასწავლად ძიაფშიფა ფილმს კოლაჟის სახით აგებს, სადაც იყენებს საარქივო კადრებს – როგორც ოჯახური კოლექციიდან, ასევე საჯარო წყაროებიდან – და იმ კადრებს, რომლებიც აფხაზეთში ბოლოდროინდელი ვიზიტის დროს გადაიღო, ოჯახის კვალდაკვალ. საარქივო მასალებზე აქცენტი თვალსაჩინოა; ძიაფშიფა ფილმის დასაწყისშივე ეუბნება მაყურებელს, რომ ყოველთვის უყვარდა საარქივო კადრები და მათ დროში შეღწევის საშუალებად მიიჩნევს. ფილმი სწორედ ამას აკეთებს: კოლაჟების მეშვეობით შემოქმედებითად იკვლევს სხვადასხვა კონცეფციას, მაგალითად, როდესაც ადარებს ბაბუის საფეხბურთო მატჩებს აფხაზეთის ომს, იყენებს რა კადრებს პირველის შესახებ და აუდიოს მეორის შესახებ — ერთ-ერთ შესაბამის შედარებაში სამხედრო მეთაური ამბობს, რომ თუ 100 000 ქართველი მოკვდება, ისინი გაანადგურებენ მთელ აფხაზ ხალხს, რომელთა რიცხვი დაახლოებით 97 000-ია, იგივე რიცხვი, რაც თბილისის დინამოს სტადიონს ავსებს. სხვა სცენაში, ქორწილის კადრები, რომელიც სავარაუდოდ ძიაფშიფას საკუთარი ქორწილია, ხელახლა არის ნაჩვენები, რა დროსაც ის ყვება სადღეგრძელოს შესახებ: „დღეს ჩვენ დავიბრუნეთ აფხაზეთის ჩვენი წილი“. როგორც ეს მოგონება აჩვენებს, ძიაფშიფასთვის მისი სხეული ყოველთვის არ აღიქმება საკუთრად — აქ ის მოიაზრებოდა „ტერიტორიად“, რაღაც „დასაკარგ და დასაბრუნებლად“, ნარატივად, რომელიც მის არსებობას ობიექტივირებს და ცხადყოფს, თუ როგორ განსხვავებულია მისი, როგორც ეთნიკური ქალის, პოზიცია ქართულ საზოგადოებაში. მთელი ფილმის განმავლობაში, ძიაფშიფა მეორებად მოტივს იყენებს — ობობა, რომელიც განუწყვეტლივ ქსოვს თავის ქსელს. ეს უფრო აბსტრაქტული კადრები მიანიშნებს იმ ხაფანგზე, რომელსაც აფხაზები და ქართველები კონფლიქტის შემდეგ საკუთარი თავის გარშემო აგებენ, რადგანაც ორ ჯგუფს შორის კონტაქტი სულ უფრო იშვიათი ხდება. „საკუთარი თავის პორტრეტი საზღვარზე“, თავისი 50-წუთიანი ხანგრძლივობით, აუცილებლად არ პასუხობს არცერთ კითხვას და არც მკაფიო გადაწყვეტილებებს გვთავაზობს. ამის ნაცვლად, ის, როგორც სათაური გვთავაზობს, არის ძიაფშიფას პორტრეტი — ადამიანის, რომელიც ორ იდენტობას შორის საზღვარზეა გაჭედილი და რომელიც ამ გაურკვევლობაში დარჩება მანამ, სანამ საზოგადოებრივი ცვლილებები არ მოხდება და ნამდვილი მშვიდობა, გაყინული სტატუსის ნაცვლად, არ დადგება. ფილმის დეტალები: „საკუთარი თავის პორტრეტი საზღვარზე“ (2023), რეჟისორი ანა ძიაფშიფა, ნაჩვენები იქნება OC Media-ს მიერ 6 მარტს. წაკითხვის სიმარტივისთვის, ჩვენ არ ვიყენებთ ისეთ კვალიფიკატორებს, როგორიცაა „დე ფაქტო“, „არაღიარებული“ ან „ნაწილობრივ აღიარებული“ აფხაზეთში, მთიან ყარაბაღსა და სამხრეთ ოსეთში არსებული ინსტიტუტების ან პოლიტიკური პოზიციების განხილვისას. ეს არ გულისხმობს მათ სტატუსთან დაკავშირებით რაიმე პოზიციის დაკავებას. აკადემიაში მრავალწლიანი მოღვაწეობის შემდეგ, ქსანდი საქართველოში დაბრუნდა და OC Media-ს შეუერთდა. მისი წინა საქმიანობა არაკომერციულ ორგანიზაციებთან ფოკუსირებული იყო ევრაზიულ საკითხებზე, განსაკუთრებით ქვიარ და გენდერულ უფლებებსა და მწვანე პოლიტიკაზე. ის ასევე უცხოური კინოს, ჩაისა და წიგნების მოყვარულია (მაგრამ არა წიგნებზე ჩაის დასხმის). ანა ურუშაძის 2017 წლის სადებიუტო ფილმი თბილისელ დიასახლისზე მოგვითხრობს, რომლის საიდუმლო ხელნაწერი ოჯახური ცხოვრების მყიფე არქიტექტურას ანგრევს. გიორგი სიხარულიძის სადებიუტო სრულმეტრაჟიანი ფილმი იკვლევს თბილისელი მოზარდის გაყოფილ ორმაგ ცხოვრებას, რომელიც რელიგიურ მეთვალყურეობასა და დათრგუნულ სურვილებს შორის არის მოქცეული. „რამდენიმე ინტერვიუ პირად საკითხებზე“ ფემინისტური კინემატოგრაფიის პიონერული ნამუშევარია და ქალურობის რთული, ინტიმური პორტრეტია. სუსანა ჰარუთიუნიანის 2015 წლის რომანი მჭევრმეტყველურად ასახავს სომხების გენოციდის გადარჩენილთა შორის დარჩენილ ტრავმებს.