საერთაშორისო ურთიერთობები
/
26.02.2026
ახალი ანგარიში ბრიტანეთისა და საფრანგეთის ბირთვულ პოტენციალზე კითხვებს აჩენს მოსკოვის მუქარის გამძაფრების ფონზე
ბრიტანული კვლევითი ცენტრის RUSI-ის ახალი ანგარიშის თანახმად, რუსეთის გაძლიერებულმა საჰაერო და სარაკეტო თავდაცვის სისტემებმა შესაძლოა, მომავალ ათწლეულში ეჭვქვეშ დააყენოს დიდი ბრიტანეთისა და საფრანგეთის ბირთვული შეკავების პოტენციალი, ვინაიდან მათ შეიძლება შეძლონ ევროპული ბირთვული ქობინების ჩაჭრა. ანგარიში მიუთითებს, რომ შეერთებული შტატებისგან განსხვავებით, ბრიტანეთისა და საფრანგეთის მცირე, ზღვაზე განლაგებული არსენალი ნაკლებად ეფექტიანი გახდება რუსეთის მზარდი შესაძლებლობების ფონზე. ექსპერტები აფრთხ
ლონდონი — რუსეთის საჰაერო და სარაკეტო თავდაცვის სისტემებმა, შესაძლოა, მალე შეძლონ ბრიტანული და ფრანგული ბირთვული იარაღის ჩაჭრა. ამის შესახებ ნათქვამია დიდი ბრიტანეთის თავდაცვის კვლევითი ცენტრის RUSI-ის ახალ ანალიზში.
ანგარიშის მიხედვით, რუსეთი აძლიერებს თავისი საჰაერო სივრცის დაცვას, რამაც შესაძლოა, მომდევნო ათწლეულში ეჭვქვეშ დააყენოს ევროპის ორი ბირთვული სახელმწიფოს უნარი, მოსკოვის წინააღმდეგ საპასუხო დარტყმა განახორციელონ. შეერთებული შტატებისგან განსხვავებით, რომელსაც უფრო მრავალფეროვანი ბირთვული არსენალი აქვს, ბრიტანეთი და საფრანგეთი ძირითადად მცირე რაოდენობის ქობინებზე არიან დამოკიდებულნი, რომლებიც ზღვაში არიან განლაგებული.
ამავდროულად, რუსეთის მიერ შემუშავებული სარაკეტო თავდაცვის სისტემები სულ უფრო ქმედითი ხდება. 2024 წელს, ისრაელმა და აშშ-მა, გავრცელებული ინფორმაციით, ირანის ორი მასიური სარაკეტო შეტევის დაახლოებით 90 პროცენტი მოიგერიეს, რომელთაგან თითოეული დაახლოებით 200 ბალისტიკურ რაკეტას მოიცავდა. RUSI-ის ანგარიშში ნათქვამია, რომ თუ ჩაჭრის ასეთი მაჩვენებლის მიღწევა მოსკოვის დამცავმა სისტემამაც შეძლო, მაშინ ბრიტანული ან ფრანგული ზომიერი დარტყმა, შესაძლოა, ვერ მიაღწიოს სასურველ ეფექტს.
კვლევის ავტორმა, სიდჰარტ კაუშალმა, გააფრთხილა, რომ მოსკოვისთვის დარტყმის მიყენების უნარი "ევროპის დამოუკიდებელი ბირთვული შეკავების საშუალებების სანდოობას უდევს საფუძვლად" და აღნიშნა, რომ ეს სულ უფრო მეტად გამოცდას, რადგან აშშ-ის მიერ მოწოდებული გაფართოებული შეკავება "იჭიმება" ჩინეთის ზეწოლის ქვეშ.
ევროპის ბირთვული არსენალი ბოლო წლებში განახლებული შემოწმების ქვეშაა, რამდენიმე ქვეყანა მშობლიური შეკავების საშუალებების განხილვისკენ მოუწოდებს, რათა ამერიკული იარაღი შეავსოს. მიუხედავად იმისა, რომ ნატო კვლავ უმეტესწილად ბირთვული შეკავების ქვაკუთხედად მოიაზრება, ისეთმა ქვეყნებმა, როგორებიცაა საფრანგეთი, გერმანია და შვედეთი, სულ უფრო დიდი მზაობა გამოხატეს ევროპის როლის განსახილველად, იმ ფონზე, თუ რამდენად შეძლებს აშშ რუსული თავდასხმის მოგერიებას.
დიდი ბრიტანეთი ამ საკითხზე ჯერჯერობით ფრთხილად იქცევა, თუმცა კიერ სტარმერმა მიუნხენის უსაფრთხოების კონფერენციაზე სიტყვით გამოსვლისას "საფრანგეთთან გაძლიერებული ბირთვული თანამშრომლობა" ახსენა. საფრანგეთის შეკავება ყოველთვის განცალკევებული იყო აშშ-ისა და ნატოს შეკავებისგან, ხოლო ბრიტანეთის ძალები დამოუკიდებლები არიან ვაშინგტონისგან, თუმცა აშშ-ის ტექნოლოგიაზე არიან დამოკიდებულნი.
ევროპული ბირთვული ქსელის შექმნის პერსპექტივა დღის წესრიგში დადგა აშშ-სა და რუსეთს შორის ახალი START ბირთვული იარაღის ხელშეკრულების ვადის ამოწურვის შემდეგ. რუსეთი და ჩინეთი ამასობაში აფართოებენ თავიანთ სტრატეგიულ არსენალებს — კრემლი კი უკრაინაზე ბირთვული იარაღის გამოყენებით იმუქრება.
დიდი ბრიტანეთის თავდაცვის მინისტრი ელ კარნსი მიანიშნებს "მეტი სამუშაოს" შესახებ ევროპისთვის უსაფრთხოების სამოქმედო სქემაში მონაწილეობაზე. ბრიტანეთის პრემიერ-მინისტრი სამშაბათს "სურვილის კოალიციის" ვირტუალურ შეხვედრას უმასპინძლებს.
POLITICO ესაუბრა 30 მოქმედ და ყოფილ პოლიტიკოსს, პოლიტიკურ მრჩეველსა და საჯარო მოხელეს, რომლებსაც ბრიტანეთის ახალ უაითჰოლის ხელმძღვანელთან სხვადასხვა დონეზე შეხვედრიათ გზები. კანადის ლიდერმა ბრიტანელ კოლეგას ახალი თავდაცვის, უსაფრთხოებისა და გამძლეობის ბანკის შექმნა შესთავაზა, რადგან ინდუსტრიისა და პარლამენტის რიგითი წევრების მხრიდან იზრდება მოწოდებები დიდი ბრიტანეთის მონაწილეობის შესახებ.
წყარო: www.politico.eu
გაზიარება