AfD-ის შიდა არეულობა: ნეპოტიზმის ბრალდებები და ლიდერობის კრიზისი

ულტრამემარჯვენე პარტია „ალტერნატივა გერმანიისთვის“ (AfD) არეულობაშია ჩაფლული. ნეპოტიზმისა და სუსტი ლიდერობის ბრალდებები ვრცელდება, გავლენიანი ოფიციალური პირები კი აფრთხილებენ, რომ პარტია საარჩევნო პერსპექტივებს საფრთხეს უქმნის. პოპულისტური ულტრამემარჯვენე პარტია „ალტერნატივა გერმანიისთვის“ (AfD) საკუთარ თავს ანტი-ესტაბლიშმენტად და რიგითი მოქალაქეების ხმად წარმოაჩენს. მათ მიაჩნიათ, რომ პოლიტიკურ პარტიებში ნეპოტიზმი ამომრჩეველში არასდროს პოულობს მოწონებას. როდესაც მწვანეთა პარტიის ყოფილმა ეკონომიკის მინისტრმა რობერტ ჰაბეკმა 2023 წელს თავისი პერსონალის მეგობრების ან ოჯახის წევრების დასაქმების უფლება მისცა, AfD-ის ოფიციალურმა პირებმა ის სწრაფად დაადანაშაულეს „ნეპოტიზმსა“ და „კლანური დანაშაულის“ ხელშეწყობაში. AfD-ის ფედერალური თავმჯდომარის მოადგილემ, შტეფან ბრანდნერმა, „მაფიოზურ ქსელზე“ ისაუბრა, მიუხედავად იმისა, რომ ჰაბეკის საკადრო პოლიტიკამ საბოლოოდ არცერთი კანონი ან რეგულაცია არ დაარღვია. ახლა კი AfD-ის კანონმდებლები ოჯახის წევრების დასაქმების გამო კრიტიკის ქვეშ არიან. აღმოსავლეთ გერმანიის მხარე საქსონია-ანჰალტში, პარტიის რამდენიმე რეგიონულმა და ფედერალურმა პარლამენტარმა, როგორც ცნობილია, ნათესავები თავისი პარტიული კოლეგების ოფისებში დაასაქმეს. რამდენიმე მედიასაშუალება, მათ შორის გერმანული საზოგადოებრივი მაუწყებელი ZDF, იუწყება, რომ AfD-ის ზოგიერთი პოლიტიკოსის ნათესავები სოლიდურ ხელფასებს იღებდნენ — სახელმწიფო ხაზინიდან. კრიტიკის ეპიცენტრში ულრიხ ზიგმუნდია. ის AfD-ის წამყვანი კანდიდატია სექტემბერში საქსონია-ანჰალტში გასამართ რეგიონულ არჩევნებში, სადაც მისი პარტია ამჟამად 40%-ით ლიდერობს და კონკურენტებს მნიშვნელოვნად უსწრებს. ზიგმუნდი იმედოვნებს, რომ ამომრჩევლის საკმარის მხარდაჭერას მოიპოვებს იქ შემდეგი მთავრობის შესაქმნელად და შემდეგ მის სათავეში ჩასადგომად. ის გახდება პირველი ულტრამემარჯვენე ექსტრემისტი, რომელიც მეორე მსოფლიო ომის შემდგომ გერმანიის რომელიმე რეგიონულ მთავრობას უხელმძღვანელებს. ახლა კი გაირკვა, რომ ულრიხ ზიგმუნდის მამა ბუნდესტაგის ერთ-ერთი წევრის ოფისში დასაქმდა, წლიური ანაზღაურებით თითქმის 100 000 ევრო ($119 000). ზიგმუნდი აცხადებს, რომ დასაქმება გამართლებულია, რადგან სანდო პერსონალის მოძიება რთულია. ეს პრაქტიკა უკანონო არ არის: გერმანიაში პარლამენტის წევრებს მხოლოდ საკუთარი ოჯახის წევრების დასაქმება ეკრძალებათ, თუმცა მათ შეუძლიათ პარტიული კოლეგების ოჯახის წევრების დასაქმება. გეტინგენის უნივერსიტეტის პოლიტოლოგ ალექსანდერ ჰენსელს ნეპოტიზმის ბრალდებები AfD-ის უმსხვილეს პრობლემად არ მიაჩნია. თუმცა, მისი თქმით, ეს შეიძლება იყოს ფეთქებადსაშიში, რადგან ბრალდებები მხოლოდ პარტიის გარედან მომდინარე კრიტიკოსებისგან არ არის. „ამას ასევე აყენებს AfD-ის ყველაზე რადიკალური ფრთა და მისი მხარდამჭერები“, - განუცხადა ჰენსელმა DW-ს. „ჩვეულებრივისგან განსხვავებით, ეს სკანდალი მხოლოდ პარტიის გარედან კი არ მოდის, არამედ ძლიერად არის გაღვივებული შიგნიდანაც, რამაც შესაძლოა შემდგომი შიდა კონფლიქტები გამოიწვიოს“. შიგნიდან ერთ-ერთი ყველაზე გამოჩენილი ბრალმდებელია AfD-ის გავლენიანი რეგიონული ლიდერი აღმოსავლეთ გერმანიის მხარე თიურინგიიდან, ბიორნ ჰიოკე. მან თავისი პარტიული კოლეგების წინააღმდეგ შეტევაზე გადავიდა. სოციალურ მედია პლატფორმა X-ზე მან გააფრთხილა, რომ AfD-ის დამარცხება მხოლოდ შიგნიდან იყო შესაძლებელი: „ეს მარცხი შესაძლებლობა ხდება“, - წერდა ჰიოკე. პოლიტოლოგი ჰენსელი ამას ფუნდამენტური დებატების ნაწილად მიიჩნევს. მისი თქმით, ჰიოკეს ირგვლივ შეკრებილი რადიკალური მემარჯვენე ფრთა ამტკიცებს, რომ ნეპოტიზმის სკანდალი იმის მტკიცებულებაა, რომ საქსონია-ანჰალტში პარტიის ლიდერები გერმანიის კორუმპირებულ პოლიტიკურ სისტემას მოერგნენ. მათზე თავდასხმით, ჰიოკე ცდილობს პარტიაში რადიკალური ულტრამემარჯვენე ძალების გაძლიერებას, ჰენსელის აზრით. AfD-ის თანათავმჯდომარემ, ტინო ქრუფალამ, ზომიერად კრიტიკული ტონი აირჩია, როდესაც საზოგადოებრივი მაუწყებელი ARD-ის სატელევიზიო ინტერვიუში აღიარა, რომ საქსონია-ანჰალტში დასაქმების პრაქტიკამ „ცუდი გემო დატოვა“. AfD-ის ორი თავმჯდომარე, ქრუფალა და ელის ვაიდელი, სუსტი ლიდერობის გამო დაადანაშაულეს, და პოლიტოლოგ ალექსანდერ ჰენსელს მიაჩნია, რომ პარტიის ხელმძღვანელობის მანევრირების არეალი ძალიან შეზღუდულია. „მათ არ შეუძლიათ დიდი კონფლიქტში ჩართვა საარჩევნო წელს, როდესაც ამდენი რამ არის სასწორზე“, - თქვა მან. ალექსანდერ ჰენსელი მიიჩნევს, რომ ნეპოტიზმის ბრალდებებს AfD-სთვის რეალური ზიანის მიყენების პოტენციალი აქვს. „მისი თვითგამორკვევა, როგორც დამკვიდრებული პარტიების ალტერნატივა, დაზიანდება. AfD-ის პოპულისტური კრიტიკა სხვა პარტიების მიმართ ახლა საკუთარი თავის წინააღმდეგ არის მიმართული“, - ამბობს ჰენსელი.